Spring naar inhoud

Posts tagged ‘Speyside’

Oud naar Nieuw

Vol Kerstkalkoen en bubbels, slepen we ons naar het jaareinde, de overgang van Oud naar Nieuw. Oud naar Nieuw was ook het thema van de Fulldram tasting van vorige week. Bij deze klassieker zetten we van enkele whisky’s zowel een oude als een nieuwe botteling naast elkaar. Hieronder een summier verslagje.

 
Spirit of Unity, 46%, 2000 bottles, blended malt, for Japan
Het aperitiefje. For Japan is hier dus voor de slachtoffers van de aardbeving & tsunami van begin dit jaar en voor de heropbouw, het betreft geen botteling voor de Japanse markt. Deze blended malt bevat whisky van zeven distilleerderijen, Arran, Bladnoch, Glendronach, Glengyle, Kilchoman en Springbank, whisky uit alle hoeken van Schotland dus. Billy Walker stond in voor het blenden. Het resultaat is ver van slecht, maar nogal licht. Wat citrus en vanille op de neus, vergezeld van lichte zilt en dito turf. Op de smaak diezelfde citrus, amandelen, leder en ook hier zachte turf. Eerder korte afdronk. Mooi geblend, vlot drinkbare malt, maar ook niet meer dan dat. 78/100
 

Het eerste koppel dan, twee Cragganmore’s 12y met een twintig jaar verschil in botteldatum.

 
Cragganmore 12y, 40%, OB 2010
Eerder zoete, granige en wat duffe start. Muesli, honing, daarna een beetje wit fruit. Boter. Een klein beetje kruiden. Nogal saai. Ook op de smaak niet echt boeiend te noemen. Granen, gedroogd gras en vanille. Korte, granige afdronk. Zeer matige whisky. 74/100
 
Cragganmore 12y, 40%, OB +/- 1990, 75cl
75cl, dus vóór 1992 gebotteld. Met vermelding ‘Classic Malts’ op het label, dus na 1988. Beter en complexer dan de jonge versie. Olieachtig, grassig en fruitig. Dat grassige gaat gepaard met bloemen, qua fruit denk ik aan pruimen en peren. Leder heb ik ook, net als honing. Op de smaak komen daar nog wat kruiden bij. Middellange afdronk. Het effect van rijping op de fles? Of toen gewoon beter dan nu? 81/100
 

Bij het tweede koppel, Glen Elgin 12y, zit er nog meer tijd tussen, een dertig jaar.

 
Glen Elgin 12y, 43%, OB 2011
Zachte en aangename neus op rozijnen, noten, honing en Europees fruit. Zoete smaak met karamel, koffie, granen, wat fruit en kruiden. Middellange, licht droge afronk. Best lekker. 83/100
 
Glen Elgin 12y ‘Pure Highland Malt’, 43%, OB +/- 1980, White Horse, Carpano Import
Oud zwart-goud label. Mmm, erg lekkere neus op noten, kruiden, balsamico, turfrook, geroosterd vlees, koffie, antiekwas, hars en zilverpoets. Typisch oude sherry profiel (lang geleden gebotteld sherryvat bedoel ik dan). Stevig op de tong, kruidig (peper, zoethout), fruitig, met daardoorheen eik, sinaas, karamel en geroosterde noten. Lange afdronk op kruiden, een beetje boenwas en zachte rook. Zeer lekkere oldie. Let op, hier bestaan meedere batchen van (de ‘Carpano Import’ is belangrijk). 88/100
 

Het derde en laatste koppel werd gevormd door de Singleton of Dufftown 12y en een Dufftown 8y, gebotteld rond 1980 voor de Italiaanse markt.

 
Singleton of Dufftown 12y, 40%, OB for Duty Free, 1L
De neus start olieachtig (visolie) en grassig (hooi, maar ook bladeren), en gaat over in geroosterde noten, granen, leder en een beetje fruit (appel en meloen). Te weinig fruit echter om de wat duffere aroma’s te counteren. Dezelfde visolie op de smaak, het hooi en de (natte) bladeren ook, met daarnaast vanille en munt. Karton? Mmm, in de verte. Het is zeker geen frisse en levendige whisky, ben er niet echt fan van. Korte, droge afdronk. 75/100
 
Dufftown 8y 70 proof, OB +/- 1980, Italbell import, 75cl
Hier is de start echt ‘duff’: stof, champignons, karton… Maar het goede nieuws is dat dit wegtrekt en plaats maakt voor frissere sensaties. Rijpe vijgen merkte Dominiek op, zoethout en vanille noteerde ik nog. De smaak heeft niet dat duffe. Noten, karamel en kruiden maken de dienst uit. Middellange afdronk. Dit is geen slechte whisky, helemaal niet, maar er zijn betere Dufftowns 8y uit die tijd, ik denk maar aan de Ghirlande import van begin jaren zeventig. 81/100
 
En dan het toetje:
 
Bowmore 12y 1999/2011, 57.6%, Fulldram Whisky Club, matured in oloroso sherry cask, 190 bottles
Niet slecht :-) Een uitgebreide bespreking volgt.
 
 
De top drie voor de groep (voor alle duidelijkheid, dit is zonder het toetje) was:

  1. Glen Elgin oud
  2. Glen Elgin nieuw
  3. Dufftown oud

Aberlour 1994 & Bowmore 1997 Mac Bolle

Ter ere van 100 jaar Ronde Van Vlaanderen in 2012, verschijnen twee single cask bottelingen, een Aberlour 1994 en een Bowmore 1997. Het label draagt de naam en beeltenis van de legendarische Torhoutenaar Karel Van Wijnendale (alias ‘Mac Bolle’), wielerjournalist, stichter van de sportkrant Sportwereld en geestelijke vader van de Ronde van Vlaanderen.
Beide vaten werden geselecteerd door Whisky Import Belux en The Bonding Dram, de flessen worden verkocht door de stad Torhout, dat in 2012 de titel Dorp van de Ronde Van Vlaanderen mag dragen. De prijs voor een fles is 60 euro, waarvan er 5 euro naar de actie Kom Op Tegen Kanker gaat. Hoe je de flessen kunt bestellen lees je hier.

 

Aberlour 16y 1994/2011 ‘Mac Bolle’, 46%, Whisky Import Belux & The Bonding Dram, Bourbon Hogshead #8825, 279 bottles
Erg aangename, zoete neus die start op vanille en fruit. Sappig wit fruit à la rode appels (oké, het wit slaat dus op de binnenkant), peren, perziken en lychee. Lycheesap. Na enige tijd toast, geroosterde noten, hooi en kruiden. Mooi rond en romig mondgevoel. Vanille, peer, perzik. Best stevig ook wel, lijkt meer dan 46%. Hiervoor zorgen de eik en de kruiden, kruiden zoals peper, zoethout en gember. Middellange, wat droge afdronk op hooi, eik en kruiden. Simpele whisky, maar dat bedoel ik positief. Niet complex, niet super gelaagd, wel makkelijk te benaderen en even makkelijk drinkbaar. Een whisky zonder streken. 84/100
 
 

Bowmore 14y 1997/2011 ‘Mac Bolle’, 46%, Whisky Import Belux & The Bonding Dram, Bourbon Hogshead #800029, 303 bottles
Uitzonderlijk zachte, zelfs wat delicate neus, wat natuurlijk aan het alcoholpercentage ligt (de meeste jonge Bowmores die ik proefde, zijn vatsterktes, en dat betekent vaak 60% en meer). Geen rookbom, de (turf)rook is licht en laat veel ruimte voor ‘zee’: jodium, zeewier, zilt en een heuse plat de fruits de mer. Dat laatste besprenkeld (stevig besprenkeld) met citroen. Vanille en zachte nougat maakt de neus wat zoet. Zachte, cleane smaak. Rook, vanille, kaneel, citroen en opnieuw een stevige ‘coastal’ toets (zilt). Mineralig ook wel. Geen al te lange afdronk, zilt en rokerig met citroen ertussendoor. Cleane, zilte en net zoals de Aberlour vlot drinkbare en dus erg toegankelijke whisky. 86/100
 

Glen Grant 1972, The Whisky Agency Private Stock

Glen Grant distillery werd genaamd naar z’n twee oprichters, John en James Grant, die in 1840 startten met de bouw van een distilleerderij in Rothes. De zoon van James bouwde een tweede distilleerderij, ‘Glen Grant 2’, aan de andere kant van de straat. Vandaag kennen we Glen Grant 2 als Caperdonich.

 

Glen Grant 39y 1972/2011, 51.4%, The Whisky Agency ‘Private stock’, sherry cask, 87 bottles
Prachtige, fruitige sherryneus. Om te beginnen zoet, gestoofd fruit: abrikozenconfituur, pruimencompot en warme aardbeienconfituur. Daarna kersen en mandarijn. Om tenslotte over te gaan in tropische varianten, zoals ananas en rijpe bananen. Indrukwekkend, geef toe. Maar deze neus is veel meer dan louter fruitig, ik noteer in willekeurige volgorde ook nog honing, fudge, koffie, hazelnoten, zachte eik, boenwas en kruiden. In deze laatste categorie zowel peper, gember als kaneel. Wat rook van het hout. Vreselijk complex (ik kon nog effe doorgaan) en vreselijk lekker. Erg stevig en intens mondgevoel, eerder aan de droge kant wel. Noten, eik, kruiden en donkere chocolade. Toch ook wat zoet tegengewicht in de vorm van rozijnen, vijgen en dadels, kandij en marsepein (het zoete van de noten), maar niet genoeg om het geheel in evenwicht te trekken, het blijft wat te droog op de smaak. Tabak mag ik niet vergeten te vermelden. De afdronk is lang, verwarmend, droog en kruidig met toch ook wat fruit dat naar het einde toe opduikt. Op de (ronduit sublieme) neus scoort hij hoger dan andere 1972’ers die ik al proefde, op de smaak lager. 91/100

Glenlossie 36y 1975, Liquid Sun

Ik proefde al de Glenlossie 1975 van The Whisky Agency, in hun ‘Grotesque Crocs’ reeks, vandaag proef ik een 1975 van hetzelfde huis, maar dan gebotteld onder het Liquid Sun label. Een sherryvat trouwens, waar de andere een bourbonvat was. Deze kost net als de Crocs een kleine 200 euro.

 

Glenlossie 36y 1975/2011, 48.3%, Liquid Sun, refill sherry hogshead, 132 bottles
Erg elegante en subtiele neus. Niet onmiddellijk whan-bam of super-expressief, de aromas nemen hun tijd om zich bloot te geven. Wat sinaas, wat noten, wat kruidnagel, wat zoethout, wat munt, wat eik, wat tabak, wat leder… subtiel, ik zei het al, delicaat bijna. Maar na wat wachten treden de geuren meer op de voorgrond en krijgt het geheel zelfs iets licht ‘farmy’ (je weet wel, de boerderij-associaties van mest en nat hooi en zo). Erg lekker om ruiken. En al even lekker om te proeven. Vol en romig mondgevoel, start minder delicaat dan de neus, meteen erg aromatisch. Kruidig en fruitig. Zoethout en kruidnagel, mandarijn en sinaas. Ook de noten kom ik opnieuw tegen, net als het leder en wat koffie. Een klein beetje rook zelfs. Geen turf, eerder rook van het hout. Eik? Ja, maar op de achtergrond. Lange afdronk, mooi in het verlengde van de smaak, maar vooral het zoethout valt op. Zeer lekkere whisky, en beter dan de ‘Grotesque Crocs’ als je ’t mij vraagt. 90/100

Aberlour 18y 1993, Duncan Taylor ‘Dimensions’

Dimensions is een nieuwe reeks van Duncan Taylor en volgens deze bottelaar “an outstanding range of single malt and single grain whiskies aged from the youngest to 39 years. Available as single cask, cask strength or exclusively numbered small batch releases at 46% abv. The Dimensions Collection delivers the most comprehensive overview of Scotland’s distilleries. Only the finest whiskies are selected for inclusion in the Dimensions Collection, ensuring each release represents the true multi dimensional character of the distillery”. Wat de meerwaarde hiervan is, is me niet geheel duidelijk, de whisky’s zijn in ieder geval niet koud-gefilterd en ook niet bijgekleurd. Ik proef uit deze reeks de Aberlour 1993 (65 euro).

 
Aberlour 18y 1993/2011, 54.3%, Duncan Taylor ‘Dimensions’, cask 7371
Frisse, levendige neus op sappig, Europees fruit. Rode appel, peer, witte perzik, meloen, en ook rijpe kruisbes. Doorheen dat levendige fruit ontwaar ik gras, kandij en kaarsvet. En iets licht floraals. Prikkelend mondgevoel, eerst op granen, daarna op fruit. Opnieuw vooral wit fruit, appels, peren en perziken. Een beetje simpel misschien. Water toevoegen maakt het zoals verwacht wat zoeter (harde citroensnoepjes). Middellange afdronk op granen en fruit. Doet vrij ‘jong’ aan. Puur op de neus had ik ‘m op 85, 86 staan, op de smaak gaan er enkele punten af. 83/100

Caperdonich 36y 1967, Douglas Laing Platinum Selection

De Caperdonich die ik gisteren proefde was een beetje een teleurstelling, laat me dit goedmaken met een klepper, een 1967 van Douglas Laing. Grazie mille Signore Bruyneel.

 

Caperdonich 36y 1967/2004, 57.9%, DL Platinum Selection, 167 bts.
Ronduit sublieme, aromatische en rijke neus op succulent fruit en dito zoets. Allerlei fruit, zoals perzik, mandarijn, sinaas, abrikoos (vers én gedroogd), gedroogde vijgen, druiven en ananas, vermengd met romige chocolade (chocoladefondue), praliné, honing en vanille. En daardoorheen geroosterde noten, gele rozijnen, een beetje kruiden en prachtige, sappige eik. Halleluja, dit is goed! En dan zou ik de bijenwas nog vergeten… Stevige, romige smaak die start op veel fruit: braambessen en rode bessen, ananas, sinaas en roze pompelmoes. Zowel licht zoete, wat zure als eerder bittere varianten dus. Daaronder zachte karamel en nougat, gevolgd door wat kruiden zoals kaneel, nootmuskaat en gember, een beetje zilt, een beetje bijenwas en zachte eik. Die eik blijft in eerste instantie op de achtergrond, ter ondersteuning, zorgend voor extra karakter en body. Maar naar het einde toe treedt de eik meer op de voorgrond, en het samenspel met de pompelmoes maakt het dan wat bitter. Aangenaam bitter dien ik te onderstrepen. Water is niet echt nodig, maar het brengt de bijenwas meer naar voor. Lange afdronk in het verlengde van de smaak en dat is hier geweldig nieuws. Machtige whisky, zeker op de neus. 93/100

Caperdonich 1972/2008, G&M for La Maison du Whisky

Ha, Caperdonich 1972… daar kan ik er niet genoeg van proeven. Deze van Gordon & MacPhail voor La Maison du Whisky proefde ik al eens eerder, maar ik heb er nu een sample van op de kop weten te tikken. Ik vond het toen immers een bijzondere whisky, hij kleurt wat buiten de klassieke Caperdonich 1972 lijntjes. First fill sherryvat, wat wil je…

 

Caperdonich 1972/2008, 49.9%, Gordon & MacPhail for LMdW, first fill sherry, cask 1976
Mooie, volle neus. Kruiden (kruidnagel, peper), eik, gedroogd fruit, karamel, koffie en geroosterde noten. Expressieve, stevige sherry, maar ongewoon voor Caperdonich 1972. Op de smaak is hij wel erg droog, voor mijn smaak er over. Bitter hout en taninnes. Kastanjes, okkernoten, kaneel. Toch ook wat zoete tonen: gedroogde vijgen, hoestsiroop en zoethout, net als chocolade, maar dan wel heel donkere. Het droge domineert. Een lichte rokerigheid, wat hier een absolute plus is. Lange, bittere en droge afdronk. Dit is echt een whisky om aan te ruiken, drinken bevalt me een stuk minder. De score dankt hij dus grotendeels aan de neus. 84/100

Glen Spey 33y 1977, A. Dewar Rattray

Een andere nieuwe Rattray is een Glen Spey 1977. Glen Spey is een wat obscure distilleerderij, gelegen in de buurt van Rothes, Speyside. Z’n geschiedenis gaat terug tot 1884, het jaar dat James Stuart, toenmalig licentiehouder van Macallan, besloot een oude molen om te bouwen tot een distilleerderij. De productie werd op gestart in 1885.

 

Glen Spey 33y 1977/2011, 47%, A. Dewar Rattray, bourbon hogshead #3659, 121 bottles
Ronde en frisse neus op zoete en kruidige tonen. Tuinkruiden en planten. Voor het zoets zorgen honing, vanille en druivensap. Nog meer fruit in de vorm van meloen, ananas en rabarber. Gedroogd gras, zoethout, anijs, mineralen en licht verbande toast, met onderliggend een beetje eik. Erg mooie, elegante neus. Ook op de tong is dit een erg elegante whisky, rond en romig, Honing, vanille en fruit (appel, ananas en sinaas) vermengd met veel kruiden. Zoethout, anijs en peper zijn de eerste waar ik aan denk. Hooi, ook hier, net als de eik en nog wat hars naar het einde toe. Middellange afdronk op kruiden en amandelen. Fris, levendig en ‘groen’ (het gras, de planten), proeft helemaal niet als een 33-jaar oude whisky. Maar wel lekker, absoluut. En met z’n 120 euro ook erg betaalbaar voor die leeftijd. 89/100

Mortlach 16y 1995, A. Dewar Rattray

Vandaag nog een whisky uit de nieuwe lichting van A. Dewar Rattray, een Mortlach 1995 deze keer. Het is onduidelijk wanneer Mortlach opgericht is, het kreeg in ieder geval een licentie in 1823 en is de oudste distilleerderij uit de Dufftown regio (Glenfiddich is de tweede oudste).

 

Mortlach 16y 1995/2011, 51.1%, A. Dewar Rattray, bourbon cask #2436, 282 bottles
Mmm, lekkere neus. Fris en aromatisch, zoet en fruitig. Honing, citrus (citroen en mandarijn), van die harde citroensnoepjes. Zoete, rode appels ook, net als kruisbessen en wat graan. Misschien een klein beetje eik, zeker niet veel. Wat wel naar voor komt zijn mineralen. Natte stenen en metalige toetsen. O ja, gepoetste metalen, duidelijk. Zacht en romig mondgevoel, met ook hier het citrusfruit en de honing die eerst opvallen. Vergezeld van perzik. En gevolgd door kruiden (peper, nootmuskaat en zoethout), hooi en kandijsuiker. Licht drogend. Niet het niveau van de neus, maar het blijft best lekker. Middellange afdronk, aangenaam droog op een zoete kruidigheid. Mortlach 1995, ik had hier eerlijk gezegd niet veel van verwacht, ik moet toegeven dat deze whisky (zeker op de neus) me aangenaam verrast heeft. 84/100

Cardhu 27y 1984, The Whisky Agency

We kunnen dus kiezen, want ook The Whisky Agency heeft een Cardhu 1984 gebotteld. Deze is met z’n kleine 150 euro wel iets duurder dan de Duncan Taylor. Geen idee of het een zustervat betreft, maar als hij even lekker is als de DT, kunnen we al meer dan tevreden zijn.

 

Cardhu 27y 1984/2011, 52.6%, The Whisky Agency ‘Funghi’, bourbon cask, 199 bottles
Het profiel van de neus is in ieder geval gelijkaardig. Ook hier heb ik appels (met kaneel) en bijenwas (geboende meubels), en ook de toast met sinaasconfituur heb ik terug. Ha, ook het natte hooi ontbreekt niet. Het geheel is romig, zoet en warm. Hier wel wat meer kruiden, naast de kaneel. Nootmuskaat en gember onder andere. Deze Cardhu is romig op de tong, boterig bijna. En ook hier wat kruidiger dan de Duncan Taylor. De kruiden dus naast het zoets (kandij, rozijnen) en het fruit (sinaas, mandarijn, bramen). En de bijenwas opnieuw en het hooi. Dat laatste zet zich verder in de lange afdronk, samen met sinaas en de gember. Even lekker? Nee, beter, de kruiden geven het geheel extra punch en extra complexiteit. 90/100

Cardhu 26y 1984, Duncan Taylor

Een andere nieuwe botteling van Duncan Taylor is een Cardhu 1984. Opnieuw opmerkelijk is dat er jaren zo goed als geen onafhankelijke Cardhu op de markt kwam (ik ken enkele Signatory’s van begin jaren 2000), terwijl we nu kunnen kiezen. De wondere wereld van de brokers…

 

Cardhu 26y 1984/2011, 54.4%, Duncan Taylor Rare Auld, cask 2873, 222 bottles
Zeer mooie neus op tonen van toast met sinaasconfituur, vanille, sappige eik, appel-kaneel (warme appelstrudel), geboende eikenhouten meubelen en kandij. Nat hooi ook. Niet supercomplex maar erg lekker om ruiken. Prikkelend en mondvullend. De smaak is zowel zoet (chocolade, rozijnen en kandij), fruitig (mandarijn en pompelmoes) als licht kruidig (kaneel). Bijenwas erdoorheen, net als amandelen en hooi. Erg lekker. Lange afdronk waar het zoete en het bittere elkaar perfect in evenwicht houden, én met een zalig tropisch kantje als bonus. Knappe, prikkelende en aromatische whisky. 88/100

Watch Cardhu 1984! Kom morgen bv. eens terug.

Aberlour 8y, square bottle screw cap

Voor velen is de Aberlour-Glenlivet 8y square bottle small cork één van de beste Aberlours ever, maar het is niet eenvoudig zo’n fles op de kop te tikken. Er bestaan immers verschillende versies van, je hebt er op 43% en op 50%, met opschrift ‘8 years old’ of ‘over 8 years old’, je hebt flessen met een grote kurk, met een kleine kurk, een grote of kleine schroepfdop, een metalen schroefdop of een plastieken dop. Daarnaast heb je nog twee vintages, een 1964 en een 1965. Het is dus moeilijk het bos nog door de bomen te zien. De Aberlour 8 die ik vandaag proef is in ieder geval een whisky op 50% uit een vierkanten fles met een zwarte metalen schroefdop. Waarschijnlijk gebotteld begin jaren zeventig en regelmatig te koop op veilingen (voor een dikke 100 euro).

 

Aberlour 8y, 50%, OB early 1970’s, square bottle, black screw cap, 75cl
Zoete en waxy neus met honing, pollen en geboend leder. Wat Europees fruit erdoorheen: rode appels, harde peren en witte perziken. Lichte eik. Lekker maar mist wat diepte. Ook de smaak mist complexiteit, maar is wel scherper dan de neus kon doen vermoeden. Alcoholisch en zoet met een weinig fruit. Jong, bijna spirity. Naar het einde toe wel wat kruiden. Eerder korte afdronk. Aangename maar simpele neus, wat scherp en jong op de tong. Tja, dit is best lekkere whisky maar het is duidelijk geen ‘small cork’. 82/100

Longmorn 23y 1969, G&M Cask

Bert Bruyneel bottelt niet alleen lekkere dingen, hij heeft daarnaast ook nog heel wat lekkers staan. Zo ook deze Longmorn 1969 van Gordon & MacPhail. 1969 is hét topjaar voor Longmorn en G&M heeft er heel wat gebotteld. Bedankt Bert!

 

Longmorn 23y 1969/1993, 61.2%, G&M Cask, cask 3721 & 5297
Complexe, volle en ‘diepe’ neus. Met diep bedoel ik dat je vele lagen hebt, geuren die niet zo zeer naast elkaar (en tegelijk) maar onder of achter elkaar naar boven komen. Een whisky om bijna letterlijk in te graven. De start is alvast zoet. Fudge, honing en praliné. Dat zoete krijgt daarna een fruitige toets. Gedroogde abrikozen en ananas. Dan volle eik en kruiden, die het geheel dragen. Daarna was. En niet een beetje… dit is de heerlijkste bijenwas met associaties van geboende meubelen en dito leder. Een vage rokerigheid ook. Alles erg krachtig natuurlijk, maar absoluut geen behoefte om water toe te voegen, deze neus is perfect zo. Zelfs op de smaak is water niet echt nodig. Je proeft weinig alcohol, de smaken barsten meteen open op je tong. Vooral het fruit dan. Nog meer tropisch fruit dan op de neus. De ananas, maar ook meloen, passievrucht, papaya, you name it. Mandarijnen ook. Praliné opnieuw. De eik en de bijhorende kruiden geven stevigheid, het fruit en de bijenwas elegantie, en ronden alle scherpe kantjes af. Lange afdronk, eerder droog maar met het tropische fruit dat lang blijft hangen. Misschien niet de beste Longmorn 1969 die ik al proefde (dat is een andere uit dezelfde reeks), maar veel scheelt het niet. Wat kan Longmorn 1969 toch lekker zijn. 93/100

Longmorn 12y 1996, Dun Bheagan

Met al die Longmorns van midden-jaren-zeventig die recent zijn uitgebracht, zou je bijna vergeten dat ze daar ook nadien nog volop gedistilleerd hebben. Bij deze dus wat recenter werk, een 1996 gebotteld door Ian MacLeod onder hun Dun Bheagan label. Hier en daar nog te koop voor een 40 euro.

 

Longmorn 12y 1996/2009, 46%, Dun Bheagan, sherry hogshead #156876, 384 bottles
Wat eentonige neus op zoete en granige toetsen. Nougat, honing, noten, havermout… gevolgd door cider (appels) en gras. Niet bijzonder. Ook de smaak is dit niet. Zacht, granig en zoet. En ook hier doet ie me wat aan cider denken. Abrikoos schrijf ik nog op, net als wat kruiden. Kaneel bijvoorbeeld. Middellange, kruidige afdronk. Zoals ik al zei, niets bijzonders deze Longmorn. 78/100

Glen Moray 24y 1986, Duncan Taylor

Vandaag en ook later deze maand bespreek ik enkele nieuwe Duncan Taylor bottelingen. Beginnen doe ik met een Glen Moray 1986, die je voor 85 euro op de kop moet kunnen tikken.

 

Glen Moray 24y 1986/2011, 53.2%, Duncan Taylor, cask 2860, 246 bts.
Aromatische, grassige en florale neus met tussen dat buitenlevengevoel ook wat mandarijn en veel vanille. Na enige tijd kruiden à la gember, kaneel en munt. Houtsnippers ook. Met water buigt het fris florale zich om in nat hooi, het geheel een lichte farmy toets gevend. Mooi. Op de volle, ronde smaak zetten de kruiden zich door, vergezeld van fruit. Ik heb hier trouwens meer fruit dan op de neus. De mandarijn opnieuw, maar ook abrikozen en ananas. En kokos. Zachte eik en honing. Met water komt daar nog zoethout en marsepein bij. Lange, verwarmende afdronk op citrus en kruiden. Munt opnieuw, het vat heeft z’n werk gedaan. Erg aangename whisky. 85/100

Glenlossie 35y 1975, The Whisky Agency

Ik heb tot op heden nog maar één Glenlossie besproken, een 1988 van The Clydesdale die mij maar matig kon bekoren. Maar aangezien de bottelingen van The Whisky Agency over het algemeen van hoog niveau zijn, zou dat vandaag wel eens anders kunnen zijn.
Let op, er bestaat nog een andere Glenlossie 1975 van The Whisky Agency, op 49.3%, maar dat is een botteling van 2010.

 

Glenlossie 35y 1975/2011, 52%, The Whisky Agency ‘Grotesque Crocs’, bourbon hogshead, 212 bottles
Zachte neus die start op florale toetsen, ik denk aan weidebloemen en hooi, gevolgd door een beetje fruit (limoen), zonder dat dit laatste erg expressief is. Integendeel, het is eerder onderdrukt. Onderdrukt door de geur van kranten, bosgrond en houtzaagsel. Vanille en honing geven het geheel een wat zoete toets. Meer fruitigheid op de smaak, vooral citrusfruit. Ah, ook wat peer. Onderliggend granen, honing en zachte eik. Evoluerend naar grassige tonen. Naar het einde en in de middellange afdronk tuinkruiden. Licht en fris mondgevoel. Subtiele Glenlossie die me een beetje moeite kostte. 86/100

Glenlivet 1972/1998, Murray McDavid

Vanaf de jaren tachtig van de negentiende eeuw werd Glenlivet zo populair dat de naam ook door andere distilleerders werd gebruikt. Hierop wendde de toenmalige eigenaar, John Gordon Smith – zoon van de stichter George Smith – zich tot de rechtbank om het alleenrecht te bekomen op het gebruik van de naam Glenlivet. Hij slaagde maar gedeeltelijk in z’n opzet: enkel hij mocht de naam gebruiken zonder bij- of voorvoegsel, andere distilleerders mochten de naam toevoegen aan hun eigen naam. Daarop werd Glenlivet The Glenlivet. De strijd om het alleenrecht van de naam werd in de twintigste eeuw echter met evenveel vuur (en meer succes) verdergezet. Vandaag is enkel Cadenhead nog een beetje een ‘pain in the ass’.

 

Glenlivet 1972/1998, 46%, Murray McDavid, cask MM1942
De neus begint mooi op fruit, kruiden en eik, het beproefde concept van Speyside op leeftijd. Wat vanille ook, en lichte florale tonen. Maar daarna valt de geur snel weg. Het geheel is redelijk vlak, mist punch en expressiviteit. Er komt ook niets bij, ook geen subtielere aroma’s. Discreet zou je met een eufemisme kunnen zeggen. Hetzelfde verhaal op de smaak. Lichte fruitige tonen (ananas, abrikoos), vanille, honing, wat eik, wat kruiden (peper, zoethout), maar eerder aan de platte, vlakke kant. Korte, licht drogende afdronk. Niet slecht, zeker niet, maar ook niet veel meer dan dat. 83/100

Benriach 34y 1977 for Asta Morris

We hadden al een Benriach 1978 voor Asta Morris (die niet slecht was) en een Benriach 1975 voor Asta Morris (die er ook mee door kon). Bert Bruyneel vond dit niet genoeg, hij botste immers op een vat 1977 dat hij echt niet kon laten liggen. Integendeel, het ligt vanaf deze week in de handel. En heden zit het ook in mijn glas.
In tegenstelling tot de twee voorgangers is dit geen sherryvat, maar een refill bourbon. Ik proef ‘m naast de 1975 en 1978.

 

Benriach 34y 1977/2011, 45.7%, OB for Asta Morris, refill bourbon #9119, 175 bottles
Deze is qua neus alvast subtieler dan de 1978. Gelaagder, complexer ook. Net als de 1978 is hij zoet en fruitig, op sappige appels en peren, maar ook mandarijn en banaan. Vanille eerder dan de stroop. Zachte melkchocolade. Daarna komt er iets licht grassigs en kruidigs bij: heide, hooi, kaneel en tijm. Zeer mooie onderliggende eik. Romig en stevig mondgevoel, licht prikkelend op wit fruit, pompelmoes en mandarijn. Honing, gedroogd gras, marsepein, zachte eik en kruiden. Iets van Mandarin Napoleon. Prachtig. Zeer boeiende whisky, elegant en complex. Vrij lange, verwarmende afdronk. Op de neus verschillend van de 1978 (qua profiel eerder richting de 1975) maar zeker even mooi, op de smaak gaat deze voor mij over de 1978, en dus een puntje meer. Ja ja, Bert weet wat lekker is. En deze is veel meer dan lekker. 93/100

Breekbaarheid

Vandaag een avondje in het teken van breekbaarheid. De derde symfonie van Górecki en Glenlivet 15y 1954 Baretto import, muziek en whisky die voor elkaar gemaakt lijken te zijn, die perfect in elkaars verlengde liggen en waarvan de breekbaarheid door de andere nog wordt versterkt.

Henryk Mikolaj Górecki zoals de man voluit heette, was een Pools componist en stierf eind vorig jaar op 77 jarige leeftijd. Het was een zonderling die door z’n eerder eenvoudige muzikale taal (zo gebruikte hij vaak repetitieve structuren) toch een groot publiek wist te bereiken. Een jaar na z’n debuut in 1958 ging z’n eerste symfonie in première, maar het was wachten tot de jaren zestig op internationale prijzen en waardering. De echte doorbraak kwam er in 1976 met de symfonie nr. 3 voor sopraan en groot orkest, een werk dat ‘Symfonie der treurliederen’ gedoopt werd en waarvan de opname een groot verkoopsucces werd. In 2010 vond de wereldpremière plaats van z’n vierde symfonie, die hij wegens ziekte niet meer kon voltooien. Doorheen z’n leven werd de invloed van traditionele Poolse muziek ook alsmaar belangrijker.
De Britse band Lamb heeft trouwens een nummer getiteld Gorecki, als eerbetoon aan de componist.

De derde symfonie vind ik ondanks z’n populariteit en het feit dat ik ‘m al zo vaak beluisterde nog altijd één van de mooiste stukken muziek die in de 20e eeuw geschreven zijn. De tekst in de eerste beweging is een 15e eeuwse klaagzang, in het tweede deel zijn het inscripties van een gevangene in de muur van een Gestapo-cel, in het derde deel is het een traditioneel Silezisch lied over een moeder die op zoek gaat naar haar zoon die gedood werd in de Silezische opstanden. Je merkt het, vrolijkheid troef. Vooral deze derde en laatste beweging, Lento – Cantabile-semplice… prachtig! En zo breekbaar.

En als ik dan naar een passende begeleidende whisky zoek, kom ik uit bij dat oude profiel dat je vindt bij vooroorlogse whisky en ook soms bij whisky gedistilleerd in de jaren veertig en vijftig. Een erg delicaat en ja, breekbaar profiel. De Glenlivet 15y 1954 Baretto import blijkt daar een typevoorbeeld van te zijn. Het is de derde maal dat ik ‘m proef, maar het is pas nu dat ik het gevoel heb hem (deels) te vatten. Bedankt voor de sample Dominiek!

 

Glenlivet 15y 1954, 45.7%, OB +/- 1969, Baretto Import, Milano
Oh man, wat een geweldige neus is dit! Zo elegant en groots, van een exquise klasse. Beschrijven wordt moeilijk. Ik noteer, en dit in willekeurige volgorde: sinaasconfituur, aangebrande toast, geboend leder, pollen, geroosterde noten, natte bladeren die beginnen te rotten (off note? Hèhè, je moest de smile op m’n gezicht eens zien), sappige eik, vanille, braambessen, dadels, en zo kan ik nog even doorgaan. High-end balsamico mag ik niet vergeten. En lichte turfrook. Vreselijk complex. Weet je waar hij me wat aan doet denken? Aan oude, maar dan echt oude Madeira. En iedereen die al oude Madeira heeft geproefd weet hoe goed dat kan zijn. Romig, nee smeuïg op de tong. Een beetje stoffig, maar dat maakt zeer snel plaats voor al even zalige aroma’s als op de neus. Voor een groot stuk ook dezelfde aroma’s. De balsamico, de bramen, de geroosterde noten, de dadels (echt opvallend die dadels), de was, de zachte rook. Op de smaak niet zozeer vanille, eerder zachte karamel. Praliné ook nog. Pralines van de beste chocolatiers. Alles zijdezacht, subtiel en elegant. Erg lange, zoete afdronk die me ook hier aan oude Madeira doet denken. Uniek profiel, en zo verschrikkelijk lekker! 95/100

Glenburgie 22y 1966, Sestante

1966 moet toch wel het jaar zijn dat Glenburgie op z’n best was. Dit heb ik al kunnen merken bij de Glenburgie 1966/2005, 45%, G&M for La Maison du Whisky, cask 11693 en nog meer bij de Glenburgie 1966/1990, 61.2%, G&M Cask, cask 3405/6, 75cl. Maar ook de whisky die ik vandaag bespreek, dient zich veelbelovend aan. Deze botteling van Sestante is immers niet meer of niet minder dan een cultwhisky. Op veiligen zal je minstens 400 euro dienen te betalen.

 

Glenburgie 22y 1966/1988, 58%, G&M, Sestante import, exclusively for Enoteca Marchetti, cask 323, 75cl
Wow, wat een stevige neus! Vol, krachtig en expressief. Prachtige, geconcentreerde sherry op tonen van smeuïge karamel, chocolade, praliné, rozijnen, gebakken bananen, koffie, braambessen, bosbessen, geroosterde noten, belegen eik, boenwas, pollen, zilverpoets (licht old bottle), gember, kaneel,… in willekeurige volgorde en verre van volledig. Zo complex en zo geconcentreerd! Pfiew… wat een neus! Water toevoegen brengt munt en eucalyptus naar de voorgrond, net als een klein beetje rook. Het hoeft niet te verbazen dat ook het mondgevoel stevig en krachtig is, explosief bijna. Gedroogd fruit (pruimen en rozijnen), peren, chocolade, noten, koude koffie, karamel, peper, munt, kruidnagel. En dat alles op een bedje van mooie, sappige eik. Met water krijg je nog meer fruit, tropisch fruit zelfs. Ananas, meloen, papaya, banaan. All right! En ook nu dat beetje rook. Geen taninnes te bespeuren, te droog wordt het nooit. Erg lange, volle en verwarmende afdronk op kruiden, eik en dat fruit dat van geen wijken wil weten. Hier gaat het trouwens richting citrusfruit. Sublieme old school sherry, whatever ik daar ook mee bedoel. 94/100