Spring naar inhoud

Posts tagged ‘Brora’

Brora 23y 1981 Duncan Taylor

Bij tijd en wijlen een Brora, dat moet kunnen. Neen, dat is een doelstelling.

 
Brora 23y 1981/2005, 61%, DT Rare Auld, cask 1425, 542 bottles
Ah, vat 1425 was een sherryvat, de neus maakt dat vrij snel duidelijk. De sherry is er mooi verweven met waxy elementen (boenwas, kaarsvet…), fruit (abrikoos, peer), honing en bloemen. Subtiele rook. Heerlijk! Gelijkaardige elementen in de smaak. Sherry (noten, rubber en zo), fruit, turf, karamel, zilt. De finish is vrij lang, kruidig en ziltig. Prachtige sherry. Verdacht drinkbaar ook, is uiteindelijk 61% maar water ben ik gewoon vergeten… te veel aan het genieten. 90/100

Advertenties

Lapsang souchong thee

Thee? Ja, thee. Ondanks het feit dat dit een whiskyblog is, wil ik even stilstaan bij een bijzondere theesoort. Serge Valentin gebruikt de Lapsang Souchong thee vaak als associatie bij het bespreken van whisky’s. Ikzelf had de thee in het verleden al wel eens gedronken, maar dat was te lang geleden om hem te kunnen gebruiken als referentie bij het beschrijven van een smaak of een geur. Onlangs heb ik ‘m nog eens kunnen drinken in één of ander eethuisje en mijn eerste associatie was… whisky. Een whisky met een typische zacht-zoete rokerigheid. Ik heb me ondertussen een pakje van deze thee aangeschaft en leer ‘m op die manier te ‘vatten’.

Lapsang Souchong is een zwarte theesoort uit China, oorspronkelijk afkomstig uit de provincie Fujian. Souchong staat voor ‘subvariëteit’, Lapsang voor ‘rokerig’. Het is dus een rokerige variëteit van de zwarte thee die geteeld wordt op de flanken van de Wuyi bergen en maakt deel uit van de familie van de Wuyi Bohea theeën. De thee wordt na oxidatie gedroogd in bamboemanden. Dit drogen vindt plaats boven een vuur van naaldhout of cypressenhout. Daardoor raakt de thee doordrongen van de rookaromas.

 

De legende wil dat het droogproces per ongeluk ontdekt werd. Tijdens de Qing dynastie sloeg een leger z’n tenten op in een theebedrijf in Xingcun. Toen de soldaten vertrokken, restte er voor de arbeiders niet genoeg tijd meer om de theebladeren op de normale manier te drogen en ze nog op tijd op de markt te krijgen. Daarop ontstaken ze vuren van naaldhout om het drogen te versnellen. Het resultaat was dat de thee op tijd op de markt was maar ook dat een nieuwe theevariëteit het licht zag.
Ook vandaag de dag komt de beste Lapsang Souchong thee uit het Wuyi gebergte. De plaatselijke natuur met z’n hoge bergen, stevige naaldbomen en dikke mist zorgen blijkbaar voor de ideale kweekomstandigheden.

Lapsang Souchong thee is sterk van smaak en combineert heel mooi de aroma’s van zwarte thee met de aroma’s van het houtvuur (kampvuur, sommige pijptabak…). Het is de enige thee met dit soort profiel. Toen hij geïntroduceerd werd op de Europese markt was het een instant succes. Ook ik ben verkocht. Misschien dat ik me binnenkort ook maar eens op de Pu-Er thee moet werpen.

 
Brora 29y 1971/2000, 50%, DL Old Malt Cask, 210 bottles
De OMC 29y 1971 op 274 flessen hebben we al gehad, deze krijgt van mij dezelfde score. De klassieke heerlijke begin-jaren-zeventig Brora-neus met alles wat je ervan kan verwachten. Turf, fruit (appels, sinaas), kruiden. Zachte rook van een kampvuur… ja ja, de Lapsang Souchong thee! Smaak is wat zoet, fruitig (citrus) en peperig. En die ongeëvenaarde turf! Met een beetje geduld komt er ook het ziltige door. En dan hebben we het nog niet over de afdronk gehad… Man man, dit is goddelijk! 93/100

Brora 1972, Connoisseurs Choice 1992

Brora 1972? Daar kan ik er niet genoeg van proeven. Gordon & MacPhail heeft er in z’n Connoisseurs Choice reeks bij mijn weten vier gebotteld. De 1993 en de 1996 hebben we reeds gehad, vandaag volgt de 1992. Er is ook nog een 1995 die m’n pad nog niet gekruist heeft, maar laat dat een objectief zijn. In 1997 heeft G&M ook een Brora 1972 onder z’n Rare Old label gebotteld, ook op 40%.

 
Brora 1972/1992, 40%, G&M Connoisseurs Choice
Neus: yeehaaa! Wat blijf ik toch fan van dit soort profiel! Zacht en subtiel complex op de typische ‘farmy’ turf. Rook, geitenstal, nat hooi, natte hond en andere boerderijtoestanden. Dit alles mooi vermengd met fruit (mandarijn, ananas, papaya, eerder tropisch bij deze dus), bijenwas, zoethout en kruiden. De smaak is voor z’n alcoholpercentage erg geconcentreerd. Fruit (citrus), droog hooi, turf, was, veel zilt en ook wat kruiden. Drop. Eucalypthus. En dat alles erg subtiel en toch krachtig. Lange, nee, zeer lange afdronk op turf, fruit en zilt. Ook dit is dus een topper, zeker op de neus, maar ik had niet anders verwacht. 92/100

De 1993 blijft mijn favoriet (die complexitieit!), op de voet gevolgd door deze 1992 en de 1996. De 1997 is iets minder (amper 90 punten, stel je voor).

De clash der Brora’s 22y Rare Malts (61.1% vs. 58.7%)

Na twee uur sneeuwpret met de kids heb ik even mijn neusholtes moeten laten wennen aan temteraturen die ze gewend zijn bij het proeven van whisky, maar ze zijn nu helemaal klaar voor Onversnedens note nummer 500: de Brora 22y 1972/1995, 61.1%, Rare Malts. Geef toe, ik kon een slechtere keuze maken. Aangezien ik nog een sample van die andere batch op 58.7% heb staan en mijn Brora 30y 2004 bijlange nog niet leeg is, wordt dit een mooie jubileum post.

Ik begin met een snifje en een nipje van de 30y 2004, kwestie van het pallet meteen op ‘what the fuck!?’ te zetten. Man, dit is en blijft toch een dijk van een whisky! Die gebalde farmy notes, zalig. De perfecte gangmaker voor de Brora 22y 1972 op 61.1% me dunkt.

Deze Rare Malts geeft zich ondanks het alcoholpercentage meteen bloot. En hoe! De neus is scherp, de whisky stormt echt je neusholtes binnen. Ik heb turf, zilt, farmy notes van de beste soort, wit fruit, maar ook een licht medicinaal toets. Djéé, dit is goed! De smaak is erg ‘dik’, hij blijft plakken, beetje vettig. Ik tref er de turf en het zilt uit de neus aan, plus peper, nootmuskaat, honing en witte pompelmoes. Erg complex en o zo lekker! I love it! Oh man, I love it! Rustig Johan, rustig, denk aan je hart. En dan hebben we die afdronk nog niet gehad… ja, dit is het soort whisky waar ik gelukkig van word zie. En, het beste van alles: ik heb nog 8cl over!

Tenslotte schenk ik mezelf nog een klestje van de 58.7% uit, voor mij de op één na beste whisky die ik ooit dronk (euh, ondertussen misschien op twee na, maar daarover later meer). Deze is zoals te verwachten redelijk vergelijkbaar, maar hij is toch nog complexer hoor, zeker in de neus maar ook op de smaak voegt hij nog extra fruit en een waxy toefje toe. Oh ja, dit is duidelijk nóg beter! Buitenaards gewoon… en by far mijn beste Brora ever.

Conclusie? De 30y is meer rechttoe rechtaan farmy Brora, de 58.7% de complexiteit ten top. Qua scores gaat het allemaal niet zo heel veel schelen. Ik gaf de 30y 2004 indertijd 95/100 en de Rare Malts 58.7% 97/100. Ik heb na vandaag absoluut geen reden om daar iets aan te wijzigen. De 61.1% kan het niveau van de 58.7% niet aan, dat is ook schier onmogelijk, maar dat van de 2004 kan hij wel aan, makkelijk. 95/100 wordt het, en met de twee sparringpartners is dat een behoorlijk gefundeerde score, al zeg ik het zelf. Drie 95+ op één avond, hèhè. En zes op een weekend, maar daarover dus later meer…

 

Bon, dit was weer een hoogtepunt in m’n leven zie! En dan straks mevrouw Onversneden mogen uitleggen hoe het drinken van enkele centiliter whisky in godsnaam een hoogtepunt in m’n leven kan zijn… het onbegrip!

 

Brora & Clynelish tasting II

Nadat iedereen opnieuw gezeten was (noodzakelijk, want anders zouden meerdere broeken afgezakt zijn) werd ons de Brora 29y 1971/2000, 50%, Douglas Laing OMC, 274 bottles voorgeschoteld. Hèhè, dit is wat ik lekker vind zie! Een herkenbare Brora-neus met alles wat Brora je kan geven. Genot, plezier, levensvreugde, een reden om te leven tout court, maar ook farmy notes, rook, fruit (citrus & appels had ik), wat zoets, zilt en de zee. Gerookte vis! Bij Dominiek doemde een plat de fruits de mer, inderdaad. De smaak gaat hier mooi op door, geeft een zalige combinatie van de associaties uit de neus, en brengt ook een heerlijke kruidigheid naar voren. Pffiew, dit is goeie whisky! En dan die afdronk… man, man. 93/100. De rest van deze fles moest en zou ik mee naar huis nemen. Biedt diene onnozele Luc toch wel mee zeker… Bon, geen Brora 29y 1971 op whiskysamples!

Ik dacht dat ik deze Brora al eens had gedronken, maar dat blijkt niet zo te zijn. Het is z’n broertje op 210 flessen (ook 29y 1971 OMC) die ik al gehad had (niet gepost). In mijn herinneringen – nee, dit soort whisky vergeet men niet – zijn ze aan elkaar gewaagd.

 

Dan terug wat meer ‘gewonere’ whisky dachten er enkelen, de Clynelish 27y ‘Synch Elli’ 1982/2009, 46%, Daily Dram, The Nectar. Ik wist beter, ik had de batch van The Perfect Dram al geproefd (op vatsterkte die) – dit is immers een split cask met The Whisky Agency. Ruiken: whoehoe! Bijenwas (en véél!), zalig fruit (pompelmoes, meloen), dito zoets (zachte honing) en bloesems (een fruitgaard in volle bloei). Proeven: whoehoe bis! De was, het fruit, de honing, en ook kruiden. Kaneel. Nootmuskaat? Lange, zoet-fruitige afdronk met ook hier een geweldige waxy touch. Van een heel andere orde dan de Brora, maar evenzeer top. 92/100.

Weer eens een bewijs van de constant hoge kwaliteit van Clynelish. In tegenstelling tot een aantal distilleerderijen waarbij het “vroeger toch allemaal beter was”, kunnen heel wat Clynelish’s van de jaren tachtig of negentig (zie ook de SMWS of de 12y 1996 Malts of Scotland) makkelijk naast toppers uit de jaren zestig en zeventig gaan staan. Ook deze dus, met sprekend gemak.

 

Het slot van het ‘officiële’ gedeelte werd verzorgd door de Brora 30y, 53.2%, OB 2009, 2652 bottles. De neus is vrij krachtig en geeft turf, wit fruit, een beetje zilt, redelijk wat boenwas en verbrande cake (wat scherp, zonder te storen). Ook op de tong is hij stevig. De boenwas doemt ook hier op, net zoals de turf, het zout en het fruit. Na een tijdje kruiden, ‘wood-spices’. Dit laatste komt ook terug in de lekkere, lange afdronk.
Deze Brora is niet ‘farmy’ te noemen, je zou ‘m anderzijds wel kunnen beschouwen als een geturfde Clynelish. Het is duidelijk meer op eind jaren zeventig dan begin jaren zeventig Brora. Begin jaren zeventig Brora is volgens mij dan ook zo goed als op, anders zouden ze vorig jaar ook geen 25 jarige hebben uitgebracht. Het zou me echter niet verbazen mochten ze binnen enkele jaren nog een veertigjarige op de markt brengen. Aan een viercijferig bedrag natuurlijk.
Score: 92/100. Voor mij speelt deze nog net in de categorie van de 30y 2007 (92) en de 25y 2008 (91). Lekker, zéér lekker zelfs, maar toch een categorie lager dan de drie voorgaande releases. De eerste twee batchen (2002 & 2003) heb ik nog niet gedronken. Hier moet dringend verandering in komen, vind ik zo.

 

Naar goede gewoonte werd er op het einde en voor de veiling van de flessen een top 3 samengesteld, deze zag er als volgt uit:

  1. Brora 29y 1971 OMC
  2. Clynelish ‘Synch Elli’ 27y 1982 Daily Dram
  3. Brora 1972/1995 G&M

Exact mijn top 3 trouwens.

 

Tot slot had Dominiek nog een extraatje bij, de Clynelish 12y, 56.9%, OB, Ainslie & Heilbron for Edward & Edward, Italy (Giaccone), rotation 1973, bicolor label. Ik rook, ik nipte, ik mompelde een ‘halleluja’ en goot m’n 2cl gezwind over in een sampleflesje. Dit is echt wel zonde om als achtste whisky nog rap rap achterover te kappen. Ik proef ‘m nu, in alle rust en lichtjes boven m’n stoel zwevend.
Rotation 1973, dat is dus pre-Brora Clynelish, gedistilleerd in de distilleerderij die later Brora zou heten, ergens rond het jaar 1960. En dit ís ook Brora, Brora voordat Brora bestond. En hoeft het gezegd, I love it. Zachte, zoete turf en sappig fruit, prachtig verweven met zalige waxy én lichte farmy notes. Piew, wat een neus! Honing, vanille, amandel, peer, sinaas, antiekwas, ‘boerderij’, enzovoort enzoverder. De smaak houdt moeiteloos dit niveau aan. Krachtig en toch subtiel, complex en toch perfect gebalanceerd. Goddelijk! De turf, het fruit, de honing, het hooi, de waxy touch, een mens wordt daar stil van. Ook een lichte kruidigheid, kwestie van het plaatje helemaal af te maken. En die afdronk, die blijft maar duren! Ik denk dat ik straks m’n tanden niet poets… wakker worden op dit, stel je voor. Ok, ok, de lyriek (anderen noemen het malt-o-porn) neemt de bovenhand. Ik stop. Enkel de score nog. Pfff, who cares? Of toch, ik heb de 1971 93/100 gegeven en vermits ik mij de rest van deze fles bij opbod heb aangeschaft, zie ik mezelf verplicht nog wat van deze laatste in te schenken. Een score moet immers gefundeerd zijn, dat spreekt. Wel, deze 12 jarige Clynelish is nóg beter. Niet veel, maar toch. 94/100 zal het zijn.

 

En of het dus goed was. Ook de nabeschouwing was dat, alleen ben ik nog altijd niet bijgeslapen.

 

Brora & Clynelish tasting I

De eerste clubtasting van het seizoen zette ons onder de noemer ‘Back to basics’ weer met beide voeten op de grond, de tweede tasting had een lichtjes ander effect. De meesten onder ons bevonden zich na afloop met hun hoofd in de wolken, wolken die naar bijenwas en schapenstal roken dan nog (ja, ik kan me voorstellen dat dat voor menigeen een nieuw concept is). Bijenwas en schapenstal, dat is dus Clynelish en Brora. Voor de geïnteresseerden, ik heb me in het verleden al aan een beknopte geschiedschrijving van deze toch wel legendarische distilleerderijen gewaagd, daar hoef ik me dus niet meer mee bezig te houden.
Dominiek, die niet vies is van dit soort whisky, had acht flessen mee. Sommige whisky’s waren lekker, voor andere moet ik een ander vocabularium bovenhalen.

 

Het opwarmertje was de Clynelish 12y, 46%, OB for the Friends of the Classic Malts. Geen slechte whisky om mee te starten, maar wel veruit de minste van de avond. De neus vond ik heel mineralig. Natte steen. Ook geeft ie wat citrusfruit, wat zoets (karamel), rook, zilt en een heel lichte zeeptoets, wat geen meerwaarde te noemen is. Die zeep had ik weliswaar pas toen ik er na enkele andere whisky’s terug naar greep, dat viel dus nog wel mee. De smaak vonden sommigen wat zurig. Ik had appels (maar inderdaad eerder zure dan zoete), citrus opnieuw en een beetje was. Licht zoete en kruidige finish die effe blijft hangen. Al bij al weinig distilleerderijkarakter. Score? 76/100. Ik zie dat SV ‘m 85 geeft, die was er dus duidelijk meer van onder de indruk.

 

Ook nummer twee was een Clynelish, meer bepaald de Clynelish 31y 1970/2001, 48.4%, Douglas Laing OMC, sherry finish, 186 bottles, die ik hier al eens besproken heb. Net zoals toen was ik er ook maandag niet echt wild van. Het is lekkere whisky, zeker op de neus, maar hij had eerder gebotteld moeten zijn. Het hout maakt het op de tong en in de afdronk wat te droog. Mijn bevindingen en score van maandag komen mooi overéén met wat ik begin dit jaar neerpende. Die 85/100 blijft dus ongewijzigd.

 

Tijd voor een Brora, ééntje uit 1972 (jawel): Brora 1972/1997, 40%, Gordon & MacPhail Rare Old. Gordon & MacPhail heeft een aantal Brora’s 1972 onder het Connoisseurs Choice label uitgebracht, waarvan ik er onlangs twee proefde en een derde (1992) mij wel heel verleidelijk vanuit m’n whiskyschap staat aan te staren (ja, flessen en samples kunnen staren). Deze 25 jarige Brora hebben ze – bij mijn weten als enige – onder hun Rare Old label gebotteld. De neus is wat je van Brora 1972 mag verwachten: farmy! Very farmy that is. De stallen, de mest, het hooi, de natte hond die tegen je opspringt, de… nee Johan, laat de boerendochter maar achterwege. Zachte zoete turf ook, beetje fruit, beetje honing… smullen! Ook de smaak is lekker, maar mist punch. De Connoisseurs Choices bewijzen dat dat niet aan het lage alcoholpercentage hoeft te liggen, toch is deze op de smaak wat plattekes, licht waterig. Pas op, wat je proeft is nog altijd zeer Brora-ig (turf, farmy, honing, beetje zilt) en dus lekker-lekker. De 1993 blijft echter mijn favoriet, die is steviger én complexer. De extra waxyness, bloemen en zalige fruitigheid van de 1993 ontbeert de Rare Old. Desondanks geef ik ‘m toch nog 90/100, vooral dankzij de neus.

 

Het eerste gedeelte van de tasting eindigde met de Clynelish 8y 1999/2008, 62.8%, SMWS 26.54 ‘Midsummer nights’ dram’, een erg lekkere, frisse Clynelish die wel water nodig heeft. Zonder water is de neus erg mineralig. De natte steen weer. Wat metalig ook. Met water gaat hij open, wordt zoeter en komen er bloemen, fruit en wat zilt door. Ook de smaak kan water gebruiken, best veel water zelfs, deze Clynelish toont zich een erg goeie zwemmer (iets wat niet over mezelf gezegd kan worden, maar dit volledig terzijde). Fruitig (peer, perzik), bijenwas, noten, kruiden, erg complex voor zo’n jonge whisky. Hij blijft ook z’n kracht behouden, zelfs nog indien verdund tot onder 40%. Knap! 86/100.

 
Morgen deel twee, going crescendo.

Drie maal Brora 1981

Brora 25y 1981/2007, 56.5%, Duncan Taylor, cask 1423, 682 bottles – Highland – 82/100
Neus: waar zit de turf?? Niet te bespeuren. Wel veel hout. Vanille ook, en iets zoet-zurigs. Groene appels. Ook in de smaak is het behoorlijk zoeken om iets van turf waar te nemen. Hier is het vooral het citrus fruit dat domineert. Niet meer dan een lichte waxyness. Weinig distilleerderijkarakter eigenlijk. Middellange afdronk, beetje bitter. Het bewijs dat het na de jaren zeventig voor Brora toch wat bergaf ging, enkele pareltjes van uitzonderingen zoals deze niet te na gesproken. Pas op, dit is nog altijd lekkere whisky hoor, maar beneden Brora’s standaard.
 
Brora 20y 1981/2001, 43%, Signatory, cask 578, 412 bottles – Highland – 85/100
Mineralige neus. Lichte rook ook, bloemen, amandel (marsepein), zilt en honing. De smaak is vrij droog, met een beetje turf, zoethout en kruiden. Droge, kruidige afdronk. Da’s al wat beter.
 
Brora 22y 1981/2004, 56.4%, Signatory, cask 1561, 611 bottles – Highland – 86/100
Frisse neus met lichte sherryinvloed. Koffie en leder naast rook en zilt. Mineralige smaak moet zoete en fruitige tonen die ik associeer met rozijnen, citrus, appel, zilt, drop en turf. Wordt hoe langer hoe droger, het hout speelt op. Mooie lange en kruidige afdronk. Ook deze is geen grootse Brora, maar desalniettemenin erg genietbaar.

Tom Waits – nagenieten

Net terug van een ronduit subliem Tom Waits concert in Parijs. Is van zijn generatie zowat de enige die zichzelf blijft vernieuwen en heruitvinden. Wordt met de jaren authentieker, ruwer en rauwer, en dan heb ik het niet zo zeer over z’n stem… En die energie! Stampen, roepen, wild met alle ledematen in alle richtingen om zich heen slaand, meer dan twee uur aan één stuk. Hoed af.

Parijs ademde trouwens een erg relaxed sfeertje uit. Om middernacht nog 28 graden, terrasjes, veel volk flanerend langs de boulevards, al dan niet kort-gerokt. Relaxen ga ik nu (5:42) ook doen, alvorens in bed te kruipen. Relaxen en vooral nog wat nagenieten. The Black Rider in de CD speler, nummertje 3 geselecteerd, het pareltje ‘November’ zachtjes door de speakers klinkend. En – it goes without saying – een whisky erbij. Bij het beste van Tom Waits, en dus meteen dat van de hedendaagse muziek, hoort van het beste op whisky gebied, de 30 jarige Brora, OB 2004. Jawel, de legendarische 2004 batch! Lucky me indeed. Voila, 2 cl in het nosing glass. Tasting notes? Nhaaaaa…