Spring naar inhoud

Posts tagged ‘1993’

Bowmore 17y 1993, Thosop

Om één of andere reden was er in 1993 vanuit de blenders minder vraag naar Bowmore. Men hoefde op de distilleerderij dus minder snel te produceren, alles verliep wat trager. En dat zorgde ervoor dat de whisky van dat jaar wat anders is dan deze van andere jaren. Rijker, dieper. Ik veronderstel dat vooral een langere fermentatie hierin een rol heeft gespeeld. Een voorbeeld hiervan is deze Thosop botteling.

 

Bowmore 17y 1993/2011, 53.7%, Thosop Handwritten label, bourbon cask 477, 198 bottles
Ah, we have die fruit! En nog zo’n klein beetje. Appelsien, ananas, kruisbessen, papaja, coeur de boeuf, passievrucht, perzik, rode appels, mango en pompelmoes. En heel deze fruitsla op tonen van vanille, boter, gedroogde bloemen, een beetje kalk (licht mineralig), zachte eik, lichte gember en heerlijke zachte turf. Erg aromatisch en expressief. Ook de smaak is dat. Iets meer turf dan op de neus, ook wat meer kruiden (de gember, maar nu ook zoethout en kaneel). Maar het zoete, smeuïge fruit blijft op de voorgrond. Zowat dezelfde soorten als in de geur, nogal tropisch dus, samen met zowel sappige appels als appelsien. Minder zilt dan verwacht. Romig, olieachtig mondgevoel. Een genot voor de papillen. De afdronk is vrij lang en rijk op fruit en zoete turf. Ik vind deze Bowmore nu nog beter dan toen ik ‘m twee jaar geleden voor het eerst proefde. En zo vreselijk drinkbaar. Bowmore 1993, toch wel cult-in-the-making. 92/100

Advertenties

De beste whisky ter wereld (ahum)

Volgens de alom gerespecteerde (ahum) Jim Murray, is de ‘beste whisky van de wereld’ de Glenmorangie ‘Ealanta’ (ahum). In zijn Whisky Bible 2014 geeft Jim deze Glenmorangie een score van 97,5/100 (ahum), de hoogst scorende van de 4500 whisky’s die hij geproefd heeft.
De Ealanta is een 1993 die rijpte op nieuwe vaten, gemaakt van eik uit de Ozark mountains in Missouri (eigendom van LVMH, dat ook eigenaar is van Glenmorangie). Het hout droogde gedurende twee jaar en werd nadien geroosterd. Het is de vierde in de reeks Private Edition (na de Sonnalta, Finealta en de Artein). Hij kost een kleine 100. Of beter kostte.

 

Glenmorangie ‘Ealanta’ 19y 1993, 46%, OB 2013
Frisse, fruitige neus op tonen van mandarijn, ananas, abrikoos en banaan, gevolgd door kaneel, munt, appelmoes (waar ik bij terecht kom dankzij de appelmoes), melkchocolade en warme vanillepudding. Onderliggende eik. Nieuw hout inderdaad. Schrijnwerkerijtoestanden. Speculaas? Het is er alleszins het seizoen voor. Geroosterde nootjes tekenen ook present. De smaak trekt dit patroon door, waarbij het fruit vergezeld wordt van zachte kruiden, vanille, kandijsuiker, noten en eik. Qua fruit vallen abrikozen, perziken, pruimen en ananas op, qua kruiden zachte peper, kaneel, munt en (een heel klein beetje) kruidnagel. Het mondgevoel is zacht, delicaat en elegant. Middellange, lichte droge en al even elegante afdronk. Kruiden en eik, minder fruit hier. Wel, dit is goeie whisky. Meer nog, dat is beter dan ik dacht. Maar de beste van de wereld? Ahum. 86/100

Benrinnes 1993/2011, Connoisseurs Choice

Benrinnes werd gebouwd in 1826 maar werd amper drie jaar later al vernietigd door een overstroming, komende van de berg Ben Rinnes. Onmiddellijk werd overgegaan tot het bouwen van een nieuwe distilleerderij, vlakbij de eerste, op de gronden van de Lyne of Rutherie boerderij, de naam waaronder de distilleerderij in het begin ook opereerde. In 1864 werd het opnieuw Benrinnes distillery.

 

Benrinnes 1993/2011, 43%, Gordon & MacPhail, Connoisseurs Choice
Frisse, cleane neus op vers gemaaid gras, allerlei noten, hars en florale tonen. Bloemen in het gras. Daarna krijg ik de geur van sinaas, van koffie met (veel) melk en uiteindelijk zelfs ook een beetje rook. De smaak is rond en vrij stevig. Noten en melkchocolade vallen op, net als het hars dat ik ook in de geur aantrof. Deze Benrinnes wordt langzaamaan zoeter, de chocolade wordt vervoegd door nougat en honing. Sinaas ook. Het zoete groeit echt, en verdrukt op de duur de rest. DE afdronk is niet erg lang en vooral zoet. Best lekker, maar op de duur gaan de ééntoning zoete tonen toch wat vervelen. 83/100

Clynelish 1993 Distillers Edition

De Distillers Editions van de Diageo groep zijn bottelingen die na een klassieke rijping nog enige tijd op een ander type vat gerijpt hebben. Voor de Clynelishes uit deze reeks was dat telkens een Oloroso sherryvat.

 

Clynelish 1993/2010 ‘Distillers Edition’, 46%, OB, double matured (Oloroso sherry)
Geen al te aangename neus, daarvoor heb ik iets te veel granen en zure krieken. Dat zurige trekt wel weg op de duur, en maakt plaats voor zoetere toetsen, zoals daar zijn: sinaas, vanille en kandijsuiker. Iets licht floraals ook. Ook op de smaak vallen granen op, naast de sinaas en vanille. De sinaas is wat bitter. Of is het ook hier lichtjes zuur? Inderdaad. Let op, dat is geen off-note, maar een pluspunt is het al evenmin. Wat kruiden vullen nog aan. Tuinkruiden zijn dat. Middellange afdronk op diezelfde tuinkruiden en sinaas. Niet zo bijzonder. 82/100

Ardmore 16y 1993, G&M Reserve

We blijven nog even bij Ardmore hangen, met een 1993 van Gordon & MacPhail. Aan 46 euro was dit een koopje. Was, want ondertussen uitverkocht. Wel kan je op meerdere plaatsen in België en Nederland nog het zustervat (#5747) kopen. Geen idee echter of deze even goed is. Bedankt voor de sample Serge!

 

Ardmore 16y 1993/2009, 54.7%, Gordon & MacPhail Reserve, bourbon barrel #5746, 225 bottles
Ander profiel dan de Archives botteling, frisser, springeriger, minder rond. Maar niet minder aangenaam. Integendeel. Die extra frisheid wordt vertaald in tuinkruiden zoals munt en eucalyptus, en een nog grotere mineraliteit. Natte stenen, de geur na een zomerse regenbui. Fruit is zeker ook aanwezig, maar ook dat is minder rond, minder zoet, eerder prikkelend: citroen en pompelmoes. Appelschillen. Noten ook. De turf mag ik natuurlijk niet vergeten, medicinaler dan in de Archives. Na enige tijd wordt het toch wat zoeter: vanille, nougat. Zeer complex, en een mooie evolutie. Ook op de tong minder vol en rond, wel fris en prikkelend. Munt, citroen, pompelmoes. Iets scherpere turf dan bij de Archives. Na enige tijd toch ook zoetere elementen zoals honing en rietsuiker. Naast de tuinkruiden van op de neus, ook peper en zoethout. Gekonfijte gember naar het einde. Evolueert ook hier heel mooi als je er de tijd voor neemt. Erg lange afdronk, langer dan bij de Archives. Kruidig, zilt en rokerig. En toch ook nog dat licht zoete op de achtergrond, de balans blijft tot op het einde bewaard. Op de neus prefereer ik deze, op de smaak zijn ze elkaar waard. Een puntje meer dus. 90/100

Caol Ila 19y 1993, Malts of Scotland

Malts of Scotland heeft al een aantal oude Caol Ila’s gebotteld, een 1979, een 1980 en een 1981. In de nieuwe batch zit een jongere, een 1993. Net als de Port Charlotte een sherry hogshead. Te koop voor 95 euro.

 

Caol Ila 19y 1993/2012, 56.1%, Malts of Scotland, Sherry Hogshead #MoS12037, 225 bottles
Zachte en complexe neus. Turf, ja, maar niet dominant, genoeg fruit en zachte karamel. Het fruit is wit: peren en appel. Vers geperst appelsap. Misschien ook wat ananas, zonder echter de tropische toer op te gaan. Onderliggend enkele zee-elementen zoals jodium, zeewier en een beetje zilt. Licht mineralig ook wel (de natte stenen). Kaarsvet heb ik nog, net als wat zoetere zaken zoals praliné en warme cake. Redelijk complex. Aangenaam romig in de mond, met meer turfrook dan op de neus. Ook het zilt is prominenter aanwezig. En het fruit is anders, eerder de gedroogde variant: rozijnen, pruimen, vijgen. Bijenwas in de verte. Middellange afdronk, zoet en rokerig met een mooie lichte bitterheid. 87/100

Caol Ila 18y 1993, A. Dewar Rattray

Lekkere Caol Ila kan je zo goed als blind kopen. Caol Ila is maar zelden slecht of matig. Daarenboven blijft het aanbod aan bottelingen groot. Maar Caol Ila van begin jaren negentig op sherryvat, dat is volgens mij wel vrij uitzonderlijk. Ik proef een 1993 die rijpte op een sherry butt en die enkele maanden geleden door A. Dewar Rattray werd gebotteld.

 

Caol Ila 18y 1993/2011, 56.7%, A. Dewar Rattray, sherry butt #11145, 584 bottles
Frisse, mineralige en zoete neus. Dat frisse en mineralige uit zich in natte stenen, natte aarde en dennennaalden. Het zoete in karamel en sinaas. De schil van sinaas. Kaarsvet nog, net als motorolie. En onder dat alles turf natuurlijk. Zoete turf. Het coastal karakter zit goed verstopt, er is maar een klein beetje zilt waar te nemen. Droog mondgevoel met de zeste (sinaas) die samen met de turf en eik de toon zetten. Hier wel meer zilt dan op de neus. De sherry voert nog karamel en koffie aan. Naar het einde toe doemen ook kruiden op en krijgt de karamel een verbrand smaakje. Lange, droge afdronk. Water toevoegen? Niet doen! Nee, echt niet, zonder water had ik hoegenaamd geen sulfer, met water zowel op de neus als op de smaak. Weliswaar maar een beetje, maar zelfs een beetje is al snel te veel. Moeilijk om te scoren. Ik startte aan 87 maar heb er tot driemaal toe een punt afgetrokken, helemaal bekoren kon hij me uiteindelijk toch niet. 84/100

Aberlour 18y 1993, Duncan Taylor ‘Dimensions’

Dimensions is een nieuwe reeks van Duncan Taylor en volgens deze bottelaar “an outstanding range of single malt and single grain whiskies aged from the youngest to 39 years. Available as single cask, cask strength or exclusively numbered small batch releases at 46% abv. The Dimensions Collection delivers the most comprehensive overview of Scotland’s distilleries. Only the finest whiskies are selected for inclusion in the Dimensions Collection, ensuring each release represents the true multi dimensional character of the distillery”. Wat de meerwaarde hiervan is, is me niet geheel duidelijk, de whisky’s zijn in ieder geval niet koud-gefilterd en ook niet bijgekleurd. Ik proef uit deze reeks de Aberlour 1993 (65 euro).

 
Aberlour 18y 1993/2011, 54.3%, Duncan Taylor ‘Dimensions’, cask 7371
Frisse, levendige neus op sappig, Europees fruit. Rode appel, peer, witte perzik, meloen, en ook rijpe kruisbes. Doorheen dat levendige fruit ontwaar ik gras, kandij en kaarsvet. En iets licht floraals. Prikkelend mondgevoel, eerst op granen, daarna op fruit. Opnieuw vooral wit fruit, appels, peren en perziken. Een beetje simpel misschien. Water toevoegen maakt het zoals verwacht wat zoeter (harde citroensnoepjes). Middellange afdronk op granen en fruit. Doet vrij ‘jong’ aan. Puur op de neus had ik ‘m op 85, 86 staan, op de smaak gaan er enkele punten af. 83/100

Glen Grant 17y 1993, Dewar Rattray

Dewar Rattray of A.D. Rattray zoals het nu op hun flessen wordt vermeld, brengt deze maand enkele nieuwe bottelingen op de markt. Ik heb er hier een paar op een rijtje staan die ik de komende dagen zal bespreken. Beginnen doe ik met een Glen Grant 1993.

 

Glen Grant 17y 1993/2011, 55.6%, Dewar Rattray, bourbon cask #121916, 292 bottles
Frisse, levendige en fruitige neus. Veel peer, net als wat banaan en ananas. Na een tijdje ook citroen, maar dan zoet, denk aan die gesuikerde halve-maan-vormige citroensnoepjes van bij de bakker. Vanille. Bloemen van de weide: boterbloemen, madeliefjes, kamille… lente! Subtiele bijenwas, hooi, mosterd en een erg aangename mineraliteit, een zomeravond na een hevige regenbui. Ja, de seizoenen passeren hier snel. En er priemt ook wat rook van het hout door. Very nice! Met een beetje water komt het florale meer naar voor. De smaak gaat hier op door. De peren domineren (zonder dat dit ‘jong’ proeft echter), citroen en boter. Ginger Ale, maar dan zonder de prik. Cider, dito. Pils? Licht. Zoethout, zoute drop. Eik en wat mosterd. Stevig mondgevoel, licht drogend in het midden. Hier brengt water de citrus en de kruiden meer naar voor. Best lange afdronk op cider, hop en zoute drop. Ik vind dit lekkere whisky! 86/100

De Glendronach’s single cask 2010

Vandaag en de komende dagen maak ik – eindelijk – tijd voor de nieuwe single casks van Glendronach. Zullen achtereenvolgens aan bod komen: de 1993, de 1991, de 1990, de 1989, de 1978, de 1972, de 1971 en de ‘Cask in a Van’ botteling. De meeste van deze whisky’s rijpten op olorosovat, sommige op Pedro Ximenez. Zonet proefde ik de twee jongste, de 1993 oloroso en de 1991 PX. Zij aan zij, met nogal uitéénlopende bevindingen.

 

Glendronach 17y 1993/2010, 60.5%, OB, oloroso cask #529, 627 bts.
De neus start erg zoet op stroop en verbande karamel, gaat over naar vegetale tonen (oxo, bouillon, consommé) en noten, om langzaam te verglijden richting rubber en lichte sulfer. Me no like. Op de smaak heb ik die sulfer niet zo, maar echt lekker vind ik ‘m hier ook niet. De start is eveneens zoet (perensiroop), om snel plaats te maken voor kruiden. Paprika, kruidnagel, peper… Dan komt er wat gedroogd fruit door, pruimen en dadels, maar het droge gaat overheersen. Hout, de kruiden en bittere chocolade zorgen daarvoor. Misschien dat het beter wordt met wat water, is per slot van rekening een botteling op meer dan 60%. Mmm, er komt meer fruit door. Rode bessen, zonder suiker uiteraard. Droge, kruidige finish. Een whisky waar je je moet doorworstelen, niet echt mijn profiel. 72/100

 

Glendronach 18y 1991/2010, 51.7%, OB, Pedro Ximenez cask #3182, 633 bts.
Ha, dit is al een pak beter. Een heel ander profiel. Veel minder scherp, en fruitiger. De sherry is op de neus zacht, zoet en fruitig. Qua associaties heb ik geconfijt fruit (zoet dus, doet me wat denken van die gesuikerde halve appelsienschijfjes van bij de bakker), acaciahoning, kamille, munt en nootmuskaat. Niet supercomplex maar wel erg aangenaam om ruiken. De smaak is vol en verwarmend, licht drogend en kruidig. Drinkt evenwel veel vlotter dan de 1993. Naast de lichte houtinvloed en de kruiden (anijs, kruidbagel) ook best wat fruit. Kersen, vijgen. Hier is water trouwens niet van doen. Middellange, kruidige finale met zoete kersen die het bittere counteren. Zomaar eventjes 12 punten meer dan de 1993, maar dat ligt zowel aan de kwaliteiten van deze (vooral de neus vind ik erg lekker) als aan de zwakte van de andere. 84/100

Tullibardine 1993, PX sherry finish

Tullibardine, Keltisch voor ‘Heuvel aan het kleine bos’ vierde vorig jaar z’n zestigste verjaardag en is vandaag eigendom van Tullibradine Distillery Ltd., dat het overkocht van Whyte & MacKay. De Tullibardine 1993 die ik vandaag proef, werd afgewerkt op Pedro Ximinez vat.

 
Tullibardine 1993/2009, 46%, OB, PX sherry butt finish
De neus van deze Tullibardine start wat muf en weinig aromatisch. Nat karton, niet meteen het aangenaamst om ruiken. Na enige tijd komt er wat zoets door. Gedroogde pruimen, dadels en gebakken bananen. Karamel. Geroosterde noten. Gember? Gras. De smaak is een beetje flauw, wat vlak. Vooral zoet. Abrikoos, rozijnen, sinaas. En ook hier wat karton. Een lichte kruidigheid die echter weinig bijbrengt. Vrij korte, bitterzoete afdronk op granen en kruiden. Heeft tijd nodig, maar echt lekker wordt hij nooit. Het karton vind ik moeilijk te negeren. De Sauterne Wood finish is veel beter. 72/100

Cragganmore 14y 1993, A.D. Rattray

Er resten mij nog twee nieuwe Rattray’s te proeven, plus een extraatje in de vorm van de nieuwe Stronachie 12y. Vandaag de Cragganmore 1993, later deze week een bijzondere Macallan 1991. Cragganmore werd in 1869 uit de grond gestampt door John Smit, die voordien een pak ervaring had opgedaan als manager van Macallan, Glenlivet en Glenfarclas. De populariteit van het merk kreeg een boost toen het in 1988 één van de zes Classic Malts van UDV werd.

 
Cragganmore 14y 1993/2007, 59.8%, Dewar Rattray, cask 1910, 317 bts
Bourbon cask. Cleane, scherpe en grassige neus (vers gemaaid gras) met redelijk wat hout, zoethout en fruit. Rijpe peren en limoen. Zeep? Mmm misschien, erg onderliggend in ieder geval, niets storends. Smaak: idem dito. Grassig, clean en scherp. Alcohol, graan, hout, appelschillen, onrijpe kruisbessen. Toch maar watergewijze tot een 50% brengen. Dat is beter, meer fruit en ook okkernoten, in de neus en in de smaak, zonder écht smashing te worden. Hij blijft wel effe hangen. Foutoze maar weinig boeiende whisky. 79/100

Twee 16-jarige Benriachs head to head

De Benriach 1993 voor Pin’Art heb ik onlangs op een Fulldram-event geproefd en goed bevonden. Nu blijkt dat ik daar een sample van heb staan, de ideale gelegenheid dus om hem eens in al rust te proeven. En laat ik er meteen de officiële 16y naast zetten.

 
Benriach 16y, 43%, OB 2010
De neus is fris en fruitig, de smaak droog en fruitig (maar wordt hoe langer hoe kruidiger). Qua geuren denk ik aan honing, pompelmoes, onrijpe banaan, kruisbessen, sultanas (veel fruit zoals ik al aanhaalde), bloemen en… papier. Warm papier, net uit de copier gerold. Qua smaken noteer ik deze van vanille, banaan, kamillethee, redelijk wat hout, kruiden en hars. Het geheel droogt een beetje uit, het hout en de kruiden beginnen het fruit wat te verdrijven. Droge, middellange finish. Deze whisky begon mooi maar op de smaak wordt ie met de tijd een ietsje te droog. Al bij al toch een lekkere whisky. 82/100
 
Benriach 16y 1993, 55.6%, OB for Pin’Art, 2009, cask 2587, 295 bttls
Deze Benriach is gefinished op Sauternevat. Aangename zoete neus op karamel (fudge eerder), stroopwafels, rozijnen, perzikken en pruimentaart. Een lichte kruidigheid erdoorheen. Mooie balans. Ook op de smaak zijn de zoete en fruitige tonen mooi verweven met de kruiden. Deze 1993 is een vatsterkte, wat het geheel natuurlijk ook wat meer ‘oomph’ geeft. Op de afdronk nemen de kruiden het heft in handen. Knappe Benriach en beter dan standaardbotteling. 86/100

Een blinde Fulldram sessie – vervolg

Na de pauze gingen we blind en gezwind verder met volgende vier gesokte flessen.

 
Longrow 10y 100° proof, 57%, single cask for The Nectar, Belgium
Zachte, granige neus met associaties van zoete turf, vanille, hout en veel granen. Bierbeslag. Niet geweldig, maar water toevoegen helpt. Water brengt vooral fruit naar boven, zoet fruit, rijpe banaan, maar ook cake en winegums zoals iemand opmerkte. Ook op de smaak heeft hij water nodig, zonder is hij te scherp en te gesloten. Dan krijg je zachte, zoete turf en vanille. Lekkere whisky, maar enkel en alleen met water. 83/100
 
Arran 1997/2010, 55%, OB for Belgium, cask 965, 306 bottles
Zachte sherry- en wijnneus. Ik dacht aan tarte tatin. Met z’n rozijnen, warme appels en karamel. Eucalypus. Honing. Deed me ook wat aan rum denken. Op de tong is hij erg krachtig, het vocht brandde zich een weg naar m’n maag. Alcohol en karamel maar niet veel meer. Water dan maar. Mmm, blijft weinig uitgesproken. Gestoofd fruit, dat wel. Middellange, bitterzoete afdronk. Ook dit is best lekkere whisky hoor, maar voor mij toch de minste van de avond. Niet voor iedereen evenwel, zie de eindrangschikking onderaan. Aan mijn score kan je echter afleiden dat het niveau van de tasting wel meer dan oké was. 80/100
 
Bowmore 16y 1993/2010, 59.9%, The Perfect Dram (TWA), 209 bottles
Aha, een Bowmore 1993! Een legendarische jaar voor deze distilleerderij. In 1993 draaide Bowmore op verminderde kracht, alles gebeurde er een beetje trager. Zo nam de fermentatie dubbel zoveel tijd in beslag als andere jaren. Het resultaat is whisky van uitzonderlijke kwaliteit. Probleem is dat er nog weinig Bowmore 1993 te vinden is, wat gezien de reputatie niet verwonderlijk is. Maar misschien zullen er later nog wel enkele beauties uit dat jaar gebotteld worden op hogere leeftijd.
De neus van deze is licht mineralig en geeft zachte turf en veel bitterzoet fruit. Sinaasschil, kruisbessen, bosbessen, maar ook een lichte tropische touch met ananas en papaya. Vanille. Dit patroon zet zich verder op de smaak. Licht bitter (wat kruiden), veel fruit (de bessen) en zachte turf. De laatste twee associaties komen meer naar voor met enkele druppels water. Fruitige en zoete afdronk met terugkerende rook en wat zilt. Lekkere fruitige whisky (staat in m’n top 3) maar van een Bowmore 1993 had ik misschien toch nog net een ietsje meer verwacht. 86/100
 
Port Charlotte 6y 2002/2008, 57.6%, Streah, cask 85, 281 bottles
Ik moet bekennen nog nooit van deze onafhankelijke bottelaar gehoord te hebben. Vraag me af wat ze zo nog gebotteld hebben. De neus is romig en fruitig met turf natuurlijk, zilt, vanille en vrij veel wit fruit (jong). Niet geweldig complex maar wel lekker. Hetzelfde geldt voor de smaak. Fruit, turf, peper en een lichte assigheid. Lange afdronk in het verlengde hiervan. Voila, een Port Charlotte die wél 84 verdient! 84/100
 

Met deze Port Charlotte sloten we een geslaagde avond af. We hebben dus redelijk wat peat voorgeschoteld gekregen, maar telkens wel mooie en relatief complexe peat. En op zich mocht dit ook wel eens, de nadruk ligt over het algemeen immers sterk op fruitige whisky, waar we natuurlijk niets op tegen hebben.
Blinde tastings? Zo mogen er voor mij elk jaar wel enkele zijn.

 
A ja, voor ik het vergeet, de top 3 van de avond zag er als volgt uit:

  1. Springbank 21y
  2. Arran 1997 for Belgium
  3. Longrow 10y for The Nectar

In de winnaar kon ik me perfect vinden, maar zeker met de tweede plaats van de Arran was ik het niet eens. Bij mij stond de Rollercoaster op twee en de Bowmore op drie, alhoewel deze laatsten erg dicht bij elkaar lagen.