Spring naar inhoud

Posts from the ‘Isle of Jura’ Category

Jura 1995 ‘Boutique Barrels’

Hoog tijd om nog eens een Jura te bespreken. De 1995 uit de Boutique Barrels serie, en voor mij één van de beste recente Jura’s. Bourbon Jo finish? Jawel, dat is toch wat het label vermeldt. Heb zelfs geen zin om het te gaan opzoeken.

 

Jura 1995 Boutique Barrels, 56.5%, OB 2012, Bourbon Jo FinishJura 1995 ‘Boutique Barrels’, 56.5%, OB 2012, Bourbon Jo Finish
Mmm, dat ruikt wel meer dan aangenaam. Warm, romig, zoet. Zoete granen, zachte karamel en vanille. Lichte tonen van citrus en gedroogde bloemen. Zachte eik en al even zachte kruiden: kaneel, zachte gember en zoethout. Amandelen. Zelf een lichte waxy toets. Boenwas. De smaak is rond en romig. Vanille en wit fruit maken de dienst uit. Sappig wit fruit: peren, perziken. De eik en de kruiden blijven ook op de smaak erg zacht. Marsepein geeft nog een extra zoete toets mee. Middellange afdronk, romig en zoet, op de tonen van de smaak, met appelsien als extraatje. Ik vind dit dus erg lekkere Jura. Eén van de betere van de afgelopen jaren, zeker bij de officiële bottelingen. 88/100

Advertenties

Isle of Jura 1988, The Whiskyman

Bewijzen dat het beter kan, doen we met een Isle of Jura 1988 die The Whiskyman heeft gebotteld voor de Zweedse markt. Hier dus moeilijk vast te krijgen. 1988 blijkt een puik jaar te zijn voor deze distilleerderij. Daar mag er nog wel wat van op de markt gegooid worden.

 

Isle of Jura 24 YO 1988/2013, 51.3%, The Whiskyman for Viking Lines, SwedenIsle of Jura 24y 1988/2013, 51.2%, The Whiskyman for Viking Lines, Sweden, bourbon cask, 116 bottles
Pure boter op de neus. Boter in de pan. Bakken en braden. Echt uniek, zo boterig heb ik mijn whisky nog niet gehad. Niets ranzigs echter, dit is helemaal niet storend. Integendeel, ik vind het geweldig. Daarenboven maakt de boter plaats voor fruit: kruisbessen en abrikozen, en ook een beetje rabarberspijs (met suiker, het heeft niets bitters). Heide en hooi zorgen voor een mooie droge toets. Romige witte chocolade voor een zoete toets. Er is ook lichte zilt en al even lichte turfrook te ontwaren. En leder. En een subtiele mineraliteit. Complex seg! Perfecte drinksterkte, rond en vol in de mond en absoluut geen behoefte aan water. Boterig opnieuw. Best wat kruiden (zoals zoethout, peper, nootmuskaat en tijm) en zilt. Lichte jodium. Mooie bitterheid dankzij pompelmoes, amandelen en zachte eik. Qua fruit ook wat appelsien. Zoete elementen zoals chocolade en gezouten karamel. Leder, tabak en zachte turf maken het plaatje compleet. Man, dit is lekker! Lange afdronk, kruidig, zilt en grassig, met mooie ronde eik. Prachtige bitterheid. Ongelooflijk boeiende whisky met een uniek profiel. 90/100

Isle Of Jura 1995, Diurach’s Exclusive

Vandaag en morgen trekken we naar Jura, het eiland aan de westkust van Schotland, ten noordoosten van Islay. Deze whisky uit de Boutique Barrels reeks was de eerste botteling voor de Diurachs (een Diurach is een inwoner van Jura), het genootschap dat de distilleerderij rond z’n whisky bouwde. Hij rijpte op één of ander Grand Cru Classé wijnvat.

 

Isle of Jura 16 YO 1995/2012 'Boutique Barrels', 57%, Diurachs Exclusive, cask 1Isle of Jura 16y 1995/2012 ‘Boutique Barrels’, 57%, Diurach’s Exclusive cask 1, 295 bottles
Aangename neus, floraal, zoet en licht geturfd. De schil van appelsienen, boenwas, marsepein, rozijnen en vanille. Onderliggend leder, zachte eik en hars. Een beetje peper. De geur van dennennaalden ook. En nu ook van gestoofde appels. Op de smaak is hij redelijk droog op eik, kruiden (nootmuskaat valt me op, maar ik noteer ook zoethout) en noten. Toch ook zoetere elementen zoals pruimen, perensiroop en vanille. Iets licht grassigs. Dik, stroperig mondgevoel. Het droge neemt een klein beetje de bovenhand. Middellange, kruidige afdronk, met nog wat rabarber als extra. De neus vind ik beter dan de smaak, daar is de balans niet helemaal perfect. Maar bon, dit is best een lekkere Jura. We weten echter dat deze distilleerderij nog heel wat beter kan. En morgen zullen we dat bewijzen. 83/100

Isle of Jura 24y 1988, Archives

De tweede botteling uit de Archives third release die ik proef, is een Isle of Jura 1988. Voor 85 euro is hij de jouwe.
Jura is met nog geen 200 permanente bewoners zeer dunbevolkt. Ik ben er zelf nog nooit geweest, maar naar het schijnt loopt er maar één deftige weg over het eiland. En aan deze weg bevindt zich dan ook de enige distilleerderij van het eiland.

 

Isle of Jura 24y 1988/2012, 51.3%, Archives, bourbon cask #752, 60 bottles
Aromatische en zoete neus op tonen van witte chocolade, praliné (witte pralines), honing en na enige tijd ook marsepein. Dat laatste brengt amandelen mee, gevolgd door gebakken appels en abrikozencompot. Warme appeltaart met amandelschilfers op. Best mineralig ook: natte stenen en vooral gepoetst zilverwerk. Hooi, nat hooi. Ook nog iets aangenaam zurigs. Ik denk aan yoghurt. Over een bord muesli (lichte granen). Complex en lekker om ruiken. De smaak kan dit niveau echter niet helemaal handhaven, hiervoor domineren de granen net iets te veel. Naast het graan noteer ik nog appels, zilt, zoethout en gember. Iets vegetaals ook dat ik niet onmiddellijk kan thuisbrengen. Eik, pompelmoes en niet zo rijpe kruisbessen geven het een bitter kantje. Opnieuw dat natte hooi. Grassige, kruidige, aangenaam bittere afdronk. De neus verdient zeker twee punten meer. 86/100

Isle of Jura 1966, MacKillop’s Choice

1966 is voor Isle of Jura blijkbaar hetzelfde wat dat jaar voor Ben Nevis of Glenburgie is, een cultjaar. Wat ik al dronk aan Jura 1966 gaat voor mij van zeer lekker tot ronduit indrukwekkend. Laat het duidelijk zijn dat mijn verwachtingen zeer hoog gespannen zijn.

 

Isle of Jura 33y 1966/2000, 43%, MacKillop’s Choice, cask 1870
Mooie, ronde geur op tonen van amandelen, zachte karamel, rijpe (rode) kruisbessen, braambessen en cassis. Natte bladeren, mos, zachte eik en zoethout. Best wat zilt ook. Zoute drop. Een klein beetje balsamico heb ik nog, net als oud leder. Een beetje rook rondt het geheel af. Erg aangenaam om ruiken, laat dat duidelijk zijn. Zachte, romige smaak op vanillefudge, hazelnoten, zilt, allerlei bessen, eik en turfrook. Meer turfrook dan op de neus. Pas in tweede instantie zetten er zich kruiden door: peper, zoethout en gember. Heerlijk. De afdronk is niet geweldig lang, met vooral nog kruiden en een beetje rook die blijven hangen, het fruit neemt snel de benen. Misschien niet de beste Jura 1966 (de twee Signatory’s – 10th anniversary en dumpy – en de Samaroli zijn nóg beter), maar zoveel scheelt het nu ook weer niet. Prachtige whisky. 92/100

Isle of Jura Prophecy

De 10y kon me niet echt bekoren, hopelijk doet de Prophecy dat wel. Deze Jura draagt de boodschap ‘Profoundly peated’, waar de Superstition de boodschap ‘Lightly peated’ meekrijgt. En elk jaar verschijnt er een zogenaamde limited release van. Dit jaar is dat de derde, in 2009 zag de eerste release het levenslicht.

 

Jura ‘Prophecy’, 46%, OB 2011
De neus start niet erg bijzonder op granen, noten, teer en lichte rubber, maar bloeit daarna open met aan de éne kant zoete en fruitige associaties zoals banaan, sinaas en chocolade (orangettes), en aan de andere kant de turf. Daardoorheen priemen kruiden à la zoethout en anijs en ook een beetje boenwas. Wordt echt wel mooi. Op de smaak valt de turf meer op, waar het vergezeld gaat van Europees fruit (ik denk aan peren, appels en kruisbessen) en kruiden (peper, nootmuskaat en zoethout). Zilt ook, en hooi. Pompelmoes naar het einde toe. Het mondgevoel is olieachtig. Lange, drogende afdronk op turf, zoethout en wit fruit. Profoundly peated? Bwa, dat blijkt wel mee te vallen. Knappe balans tussen de turf en de zoete tonen, en sowieso mijn favoriete officiële Jura tot op heden. 86/100

Isle of Jura 10y

Isle of Jura, dat is weer even geleden. Vandaag en morgen proef ik twee standaardbottelingen. Beginnen doe ik met de laatste batch van de ultieme standaard Jura, de 10y.

 

Isle of Jura 10y, 40%, OB 2011
Lichte neus op zilt, granen, gras, gevallen bladeren, eik en honing. Ah, misschien toch ook wat fruit. Inderdaad, gedroogde abrikozen, wat rozijnen en appels. Mwa, niet slecht maar weinig prikkelend. Ook de smaak is licht, zelfs wat vluchtig en eerder droog. Kruiden (zoethout en gember), granen, zilt en witte pompelmoes vallen op. Korte, droge afdronk op granen, eik, kruiden en een beetje honing. Tja, matig is het woord. Misschien een beetje beter dan de vorige batch die ik proefde, maar veel zal het niet zijn. Morgen een betere Jura! 76/100

Weedram Masters – Het derde koppel

Laat ons de draad van de Weedram Masters terug opnemen. De derde distilleerderij die aan bod kwam was Isle of Jura, Jura voor de vrienden. De alom gekende Superstition mocht de wat mij betreft beste Jura ever inleiden, de 1966/1998 Signatory 10th Anniversary (bedankt voor de foto Mark).

 
Isle of Jura ‘Superstition’, 43%, OB 2011
Ook deze had ik al een paar keer geproefd, de laatste keer nog geen jaar geleden, maar nooit zo slecht gevonden als nu. Zeer vreemd, dit kan bijna niet anders dan een nieuwe batch zijn. Een neus die muf start maar snel overgaat naar de geur van aangebrande spruiten, groene kool, veel granen en turf. Vegetale turf, wat ik wel vaker heb, maar hier ver van aangenaam. Zoet en vegetaal op de smaak met hier meer turf. Medicinaal. Maar lekker? No way. 68/100
 
 

Isle of Jura 1966/1998, 50.6%, Signatory, 10th Anniversary, cask 1485, 248 bottles
En dan een whisky die mij reeds tweemaal van m’n sokken blies, in Avelgem een derde keer. Wat ben ik blij dat ik deze in alle rust kan herproeven. Superfruitig op neus en smaak, ik ga de soorten niet opsommen, dat is onbegonnen werk. Op de neus doorheen het fruit succulente honing, marsepein, fudge, de geur van een weide (allerlei bloemen, boterbloemen, papavers, gras), heide, boter (echte melkerijboter), lichte zilt, discrete rook, oud geboend leder… goddelijk! Op de tong heb je niet het gevoel iets aan toch nog meer dan 50% alcohol te drinken. Superzacht, romig mondgevoel met ook hier een enorme fruitigheid. Nougat en vanille zorgen voor het zoets, allerlei kruiden en wat eik voor de nodige pit. Bijenwas. En ook hier een heel klein beetje rook. Subliem, ronduit subiem. Afdronk? O ja, van hetzelfde laken een broek. 95/100
 

Niet meer of niet minder dan de bevestiging van de cultstatus die deze whisky voor mij al had. Nu nog een fles zien te vinden…

Een nieuwe Isle of Jura ‘Superstition’

Vorige batchen kregen het label ‘heavily peated’ mee, deze niet. En dat merk je, alhoewel de turf er niet helemaal uit verdwenen is. Het water dat gebruikt wordt voor de Isle of Jura whisky’s komt van een nabijgelegen meer en is op zich al vrij turfhoudend.

 
Isle of Jura ‘Superstition’, 43%, OB 2010
De neus start weinig aromatisch. Granig, mineralig en licht fruitig. Een beetje hout. Maar na een tijdje komt hij open, wordt fruitiger (appel, peer, perzik), en gewoon aangenamer. Een beetje rook op de achtergrond. Ook de smaak start weinig aromatisch, maar in tegenstelling tot de neus gebeurt hier ook na enige tijd niet veel. Granen, hout, gras, een beetje turf, zoethout en nootmuskaat is zowat het belangrijkste om te noteren. Minder fruit dan in de geur. De afdronk is niet erg lang, zoet maar nogal vlak. De score is grotendeels op het conto van de neus te schrijven. 80/100

Twee 16-jarige eilanders

Bij publicatie van deze post zit ik waarschijnlijk op Islay, maar het zijn de eilanden Jura en Orkney die vandaag aan bod komen met de nieuwe Isle of Jura 16y en de nieuwe Scapa 16y.

 
Isle of Jura 16y, 40%, OB 2009
De neus is een beetje alcoholisch maar voor de rest lekker zoet & fruitig. Granen, hooi, citrus, confituurtoestanden, karamel, cake. Op de tong is hij zacht en olieachtig. Ik heb granen, citrus, kruisbessen en een beetje kruiden. Gember. Drogend en minder lekker dan de neus. De afdronk is vrij kort, zoet en kruidig. Ja, dat kan er mee door. Zeker de neus is geslaagd te noemen. 79/100
 
Scapa 16y, 40%, OB 2009
De lichte neus start zoet, op honing en gebakken banaan. Daarna is er plaats voor appel, citrus, gras en munt. Gerookt vlees ook. Ja, een lichtje ziltigheid. Best aangenaam die neus. Zachte en zoete smaak op fruit (sinaas en peer), honing, zilt en nootmuskaat. Die kruidigheid speelt meer en meer op, samen met een lichte houttoets. Eerder lange en bitterzoete afdronk. Ik vind dit lekkere whisky, en een merkelijk vooruitgang t.o.v. vorige batch. 82/100

Enkele nieuwe officiële bottelingen

Drie naar mijn smaak matige standaardbottelingen.
 
Aberfeldy 12y, 40%, OB 2009 – Highland
Zoete neus met de geur van bloemen, gedroogd gras en kruiden. Aangenaam zonder meer. Ananas heb ik ook. Op de tong heb ik honing, kruiden (gember) en lindethee. Middellang en kruidige (herbs) afdronk. Lekker zonder echt stunning te zijn. 79/100
 
Isle of Jura 10y, 40%, OB 2009 – Jura
Neus: acaciahoning, granen en hars. Sober (‘austere’). Dennennaalden ook. Lichte vernis-touch. Smaak: licht en beetje bitter. Witte pompelmoes, hout en hars. Afdronk: kort en drogend. Licht bitter. Ik kan dit niet slecht noemen, maar mijn ding is het toch niet. 74/100
 
Bunnahabhain 12y, 40%, OB 2009 – Islay
Neus: yoghurt, granen, muesli. Ontbijtwhisky? Wat vanille ook en bodding. Smaak: granen, beetje hout, peper, beetje gember en een lichte tabaktoets. Korte, granige afdronk. Saaie, weinig uitgesproken whisky. Niet beter dan de 2006 batch die er van proefde. 72/100

Elbow & Jura

Elbow

Elbow – een band uit Manchester – heeft met The Seldom Seen Kid een wel erg knappe plaat afgeleverd, een plaat die vorig jaar trouwens de Mercury Price won – niet geheel onterecht als je het mij vraagt. The Bones of You, Grounds for Divorce, Some Riot (die laatste twee minuten!), An Audience with the Pope, The Fix (dat nu speelt), stuk voor stuk ijzersterke nummers. De band viel al langer in de smaak bij critici en collega-bands, maar het is met dit vierde studio-album dat ze ook bij het grote publiek doorbraken.

Goeie muziek noopt tot goeie whisky, dat spreekt. Ik heb me er dan ook een lekkere 35 jarige Isle of Jura bij ingeschonken.

 
Isle of Jura 35y 1966/2001, 47.8%, Douglas Laing Old Malt Cask, 204 bottles – Jura – 88/100
Vrij mineralige neus. De geur na een frisse zomerbui. Rood fruit heb ik ook, en amandel. Beetje zilt, beetje hout en hoe langer hoe meer kruiden. En laat ons de balsamico niet vergeten. Complex! Olie-achtige smaak (boter) met opnieuw het rode fruit, rozijnen, vanille, noten, wat zilt en naar het einde – zoals wel vaker – peper. Tintelende, wat droge en fruitige afdronk. Zalige Jura!

Turf

Ofte ‘peat’. Je hebt peat freaks en peat haters. Ik beken me eerder tot de eerste groep, alhoewel ik me zeker niet wens te beperken tot geturfde whisky, ook niet-geturfde whisky kan verdraaid lekker zijn.

Vanwaar komt dat turfkarakter in whisky nu? Van het gebruikte water dat door turfgrond stroomt? Nope, dat is een vaak gehoorde kwallel. Het is het droogproces van de gemoute gerst dat hier bepalend is. De gerst wordt eerst gemout (malting) door het in water te weken, waarna het vochtige graan begint te kiemen, te eesten. Het kiemen wordt gestopt door de gerst te drogen, op een eestvloer of moutvloer. Deze vloer bevat een rooster waaronder een vuur wordt gestookt. Dit kan een kolenvuur zijn, een turfvuur of gewoon hete lucht. In het geval van een turfvuur, zal dit het uiteindelijke distillaat een peaty karakter geven.
Lightly peated whisky is whisky van malt dat gedurende enkele uren op een turfvuur is gedroogd en vervolgens de rest van de droogtijd met warme lucht of met een kolenvuur.

Sommige distilleerders vermalen de turf tot poeder en strooien dat over een klassiek vuur. Dit zal een eerder rokerig karakter aan de whisky geven, met minder prominente turf.

Spreekt men over turf, dan denkt men onmiddellijk aan Islay, het eiland ten westen van het Schotse vastenland, gekend om z’n geturfde whisky’s. Maar ook buiten Islay werd en wordt peaty whisky geproduceerd. Ik denk aan Longrow, sommigen Benriachs, Brora…
Het is zelfs zo dat vroeger alle distilleederijen hun mout op een turfvuur droogde, whisky was dus sowieso peaty. Later stapte men stilaan af van het gebruik van turf en schakelde vele distilleerderijen over op kolen.
 

 

Het grootste deel van Schotland is bedekt met een turflaag van een goeie meter dik, die zich onder een dunne bovenlaag bevindt. Elk jaar komt er een millimeter bij (1 meter per duizend jaar dus).
Vroeger was turf dé energiebron en ook nu nog wordt turf op bepaalde plaatsen gebruikt om huizen te verwarmen. Toen we in november 2006 door Skye trokken, kwam de turflucht ons vaak uit woonwijken tegemoet gewaaid (één neusgat dichtduwen en maar snuiven!).
Turf vormt zich uit dode planten. Het zijn deze dode planten in de turf die energie leveren, net zoals dat met steenkool het geval is. Turf brand sneller dan kolen en geeft daarbij een grotere hitte af.
Turf werd vroeger gestoken met behulp van een smalle turfspade. Tegenwoordig gebeurt dit meer en meer machinaal. De worsten turf worden te drogen gelegd, het water ontsnapt en zo onstaan er brandbare turf-briketten.

Maar niet alle turf is hetzelfde en geeft eenzelfde aroma aan whisky. Op Islay bv. is de turf in de loop der tijd doordrenkt geraakt door het jodium, het zeewier en het zilt van de zee, wat terug te vinden is in de medicinale neus en smaak van heel wat whisky’s van het eiland.
De turf uit de Highlands is harder en brand dus ook langer. Deze turf zal de whisky een doordringendere geur en smaak geven. In de Lowlands is de turf zachter, brandt korter en geeft minder smaak af.
A propos, op Islay koestert men z’n turf, er is zelfs een verbod uitgevaardigd op de export ervan. Nu ja, er is naar schatting nog voor meer dan 1.000 jaar whisky-stoken aanwezig, we hoeven ons dus geen zorgen te maken. Computermodellen maken trouwens duidelijk dat er in gans Schotland meer turf bijkomt dan dat er wordt gestoken.
Op Campbeltown is de turf wel bijna uitgeput, Springbank voert een groot deel van de benodigde turf in uit andere Schotse regio’s.

Het turfgehalte van whisky wordt weergegeven in fenolen p.p.m. (parts per million). 1 PPM komt overéén met 1 deel fenolen in 1 miljoen delen whisky. Ook niet geturfde whisky bevat fenolen, maar nooit meer dan 5 PPM. Bij 10 à 20 PPM spreken we van licht geturfde whisky, 30 à 40 PPM is zowat normaal geturfde whisky en alles daarboven kan men zwaar geturfde whisky noemen. De Octomore van Bruichladdich is bij mij weten ’s werelds zwaarst geturfde whisky met een PPM van 80.
Tijdens de eerste jaren rijping kan het fenolengehalte van de whisky toenemen als gevolg van het schroeien van het vat aan de binnenkant. Na 15 à 20 jaar zal het fenolengehalte in een vat echter afnemen.

Bon, indien je aan deze post niet genoeg hebt, kan je het boek Peat, Smoke and Spirit: a Portrait of Islay and its Whiskies van Andrew Jefford lezen. Met z’n 406 bladzijden een turf van een boek. Whoehahaha! Euh, sorry. De whisky nu. Ja, hoog tijd voor de whisky.

 
Isle of Jura Superstition ‘Lightly peated’, 45%, OB 2005 – Jura – 78/100
Beter dan de 10y. Lichte rook in de voor de rest vrij zoete neus. Honing, chocolade… Zachte en wat vettige smaak met honing en turf. Afdronk op lichte rook en zilt. Makkelijk en aangenaam drinkbaar, maar mist wat punch.
 
The Ileach Cask Strength, 58%, OB 2007 – Islay – 88/100
The Ileach (‘The Man from Islay’) is een vatted malt botteling van The Vintage Malt Whisky Company (in 1992 opgericht door Brian Cook) . Bestaat in een 40% versie en een Cask Strength. Gouden medaille op de International Wine & Spirit Competition. Deze Islay heeft een geweldige neus, met turf, rook, zilt, kruiden… the whole lot. Barbeque in de winter. Krachtige smaak met turf en kruiden. Maar ook iets fruitigs. Vrij lange afdronk op turf en zilt. Lagavulin? In ieder geval, voor een 40 euro is dit top prijs/kwaliteit.

Enkele klassiekers – de letter I

Isle of Jura 10y, 40%, OB 2007 – Jura – 70/100
Redelijk wat rubber in de voor de rest zoete neus. Honing. Ziltig ook. Zachte smaak met drop en peperkoek. Geconfijt fruit. Vrij lange en vettige afdronk. Boter. Kruiden ook. Matig.